Planeethoppertjie

Eendag as ek jonk is: Generasiegapings

2011-08-10T23:42:00.000+02:00

[ Ek sou verkies om julle nie te bemoei met 'n lang leesstuk nie, maar hierdie inskrywing moet seker opmaak vir my afwesigheid. ;) Ek vermoed dit sal wel maklik lees. ]

Normaalweg bespreek ek die konsep van verjonging in terme van fisiologiese implikasies. Vandag wil ek dink aan sosiologiese gevolge.

As almal soos 17-jariges lyk wanneer ek my 200ste verjaardag vier, hoe is 'n mens veronderstel om uit te ken wie is nou werklik 17 en wie is dalk reeds 117? Dink net vir 'n oomblik aan al die implikasies, ramifikasies, konsternasies, en deurmekaargeknoopde situasies. Sal dit soortgelyk wees aan hoe 'n persoon van 40, wat hou van 'n glasie whisky of rooiwyn saam met 'n sigaar of 'n elegante gourmet maaltyd, dit eintlik besonders moeisaam vind in die geselskap van tieners wat gesels oor modegiere, skaatsplanke, televisiereekse en danspartytjies? Op hoeveel afsprake sal mans en vrouens met mekaar moet uitgaan voor hulle besef dat hul wêrelde totaal verskil? Sal daar wette wees wat 90-jariges verbied om 18-jariges te soen? Hoeveel meer verdraaid sal sepieverhoudings raak as jy kort-kort kan skei en dan met iemand van meervoudige geslagte jonger of ouer trou?

Ek vind dit insiggewend om te kyk na die verskeidenheid van persoonlikhede en vlakke van volwassenheid wat tans oor alle generasies bestaan. Daar is wel 30-jariges wat nog hou van danspartytjies, en 20-jariges wat met waardering kan teug aan 'n glasie whisky. Daar is 40-jariges wat nog vir tieners 'n toertjie of twee met 'n skaatsplank kan wys, en 19-jariges wat met verwondering kan proe aan 'n gourmet gereg. En sekere 50-jariges is nog net so behep met modegiere soos 15-jariges, terwyl sommige 16-jariges alreeds hul eie uniekheid aangryp.

Dis baie sigbaar hoe mense oor verskillende generasies neerkyk op mekaar of minagting het vir mekaar, of selfs minderwaardig voel teenoor mekaar. Dis die oerinstink van dominerende denke. Ek vermoed dis dalk hoekom tieners so geneig is om te rebelleer en met 'n passie wil bewys dat hulle op gelyke voete met grootmense kan staan. Maar, jy kry ook mense van alle generasies wat respekvol is met mekaar en op 'n gemeenskaplike vlak kan kommunikeer met mekaar.

Ek hou daarvan om alle mense, ongeag of dit 'n baba of 'n afgetredene is, op dieselfde manier te behandel. Ek kan dalk nie met almal op 'n gemeenskaplike vlak kommunikeer nie, maar ek sien geen rede hoekom ek op 'n 9-jarige kind moet neerkyk of moet minderwaardig voel teenoor iemand met 40 jaar meer lewenservaring nie. Ek kan net so lekker speel met 'n 5- of 11-jarige kind as wat ek kan gesels met 'n 30- of 40-jarige grootmens. Almal is mense. Sommiges het bloot net 'n paar jaar minder ervaring. En, hulle benodig maar net 'n paar jaar om in te haal met die res.

---

Soos Stephen Covey uitwys in sy boek "The 7 Habits of Highly Effective People", besit alle persone verskillende vlakke van volwassenheid oor verskillende dimensies van die lewe (fisiek, verstandelik, en emosioneel). Alhoewel ek alreeds 'n beduidende mate van volwassenheid bereik het in verskeie dimensies, is ek self maar nog 'n kind in sommige opsigte. Oor die afgelope jaar, is ek aan 'n aantal nuwe ervaringe blootgestel wat my intens bewus gemaak het van hierdie feit, veral omdat die verwante situasies my gedwing het tot 'n deeglike dosis "soul-searching".

Ek hou van die aanhaling uit die "Nox" episode van die Stargate SG-1 televisiereeks, wat sê: "the very young do not always do as they are told". Dit verwys na hoe die rebelse dwaasheid en opwinding van nuwe ontdekkings, wat gepaard gaan met jonk en onvolwasse wees, maklik kan lei tot moeilikheid en ongewensde gevolge. In die opwinding van my lewensreise, kom ek agter dat die onvolwasse areas in my eie karakter groot konflikte kan veroorsaak in my verhoudings met ander mense, omdat hul eie samestelling van volwassenheidsvlakke soms anders is, en ek kan hulle dan nie op dieselfde vlak ontmoet in al daardie areas nie. Soos ek raaksien hoeveel ander mense nog moet leer binne areas waaarmee ek reeds vertroud is, ontdek ek ook dat ek self nog baie het om te leer in areas waarmee hulle dalk reeds vertroud is. En ek het nog baie om te leer van die lewe in geheel. Ek begin wonder of 200 (of selfs 300) jaar ooit genoeg is om alles te leer.

Een ding weet ek: in my hart wil ek altyd 'n kind wees wat regstaan vir die volgende ontdekkingsavontuur vol nuwe lewenslesse, saam met enigiemand wat die reis met my wil deel.

Vriendskap

2010-11-16T22:26:00.000+02:00

Ek knipoog vir jou, en jy knipoog terug. So knipoog ons na mekaar vir dekades, nee eeue, alreeds. Jy verhelder my dag, en my nag, soos ek ook joune verlig. Al is die afstand tussen ons ver, kan ek jou enige tyd sien, en weet alles is nog reg, en ek het nog rede om te bestaan, en ek het nog nie my verstand verloor nie, want jy is 'n onbeweegbare toring in my donker lewensoseean, en jy knipoog nogsteeds na my.

[ Sjoe, ek het nogal lanklaas iets geskryf. Maar dis sekerlik omdat ek nou meer probeer tydmaak vir frizbee saam met vriende en vir lekker kuier met goeie geselskap. Ek wonder nogal wie sal kan raaksien watter vriendskap ek hierbo beskryf. ]

The law of biggest guns

2010-05-31T23:51:00.003+02:00

[Please be warned that I am by no measure an expert on the topic discussed below. It mostly consists of my opinions and relies purely on my limited knowledge and my imperfect logical deductive reasoning abilities.]

In my previous entry on the topic of economic principles, one of my friends was curious to know how I could say that we actually steal from the Earth.

As FrancoisM correctly noted, the concept of theft depends on the idea of ownership.

At some point in our lives, we all start thinking in terms of ownership: "the toy is mine", "the bike is mine", "the car is mine", "the house is mine", and sometimes even "the wife is mine", as if any of these are property that can be owned, or conversely, stolen. In reality, though, we enter this world without owning anything and we leave it the same way.

So, where does this concept of ownership originate? I attribute it to the law of biggest guns. Although, I'm not necessarily talking about actual guns.

[http://www.funny-games.biz/pictures/1737-big-gun.html]

Before I explain, consider this: What actually takes place during a transaction? Is there a transfer of ownership of the product between two people? How did the original seller obtain ownership of the product?

Now, suppose we step a bit further back in history from the story about Abraham and Bartholomew in my previous entry. Go back to a time when the very first transaction was performed. I imagine it as a scrawny little man by the name of Cedric, who exchanged his pickings of fruit for some meat and other items from the local hunters in his tribe. Cedric was a gatherer. However, Cedric was the only person to know the location of the orchard of fruit trees, since the other men were always out hunting and the women were always busy feeding and raising the children.

One summer, many of the wild herds did not show up. There was very little food that the hunters could bring home. Cedric still had access to plenty of fruits, but he had a greedy mind and tried to use the opportunity to bargain for more valuable items.

It worked for a short while.

But, as you can imagine, one hunter, called Demetri, started disliking this deal and devised his own cunning plan. By following Cedric secretly one day, he discovered the location of the fruit orchard. The next day Demitri was waiting for Cedric at the orchard with his big hunting club. Cedric's only weapon was a finger-thin walking staff, which he used to chase away birds from his orchard. As soon as Cedric saw the club, he got such a big fright that he immediately darted away into the wilderness, never to be heard of again. Demitri proclaimed the orchard as his property and with five of his kinsmen prevented anyone from picking fruit without their permission. And, they used this ownership as leverage to secure more meat and other prizes for themselves.

Today, the same basic principle still applies. If you can prevent someone from entering a given piece of land or drive them out if they do, or if you can prevent someone from taking (stealing) anything inside the border, then you effectively own that piece of land. This has been true ever since life emerged on Earth. Of course, we do not defend our properties with sticks anymore.

In the modern world, by paying property tax (and other taxes), you effectively hire the government of your country to (among other things) protect your property on your behalf. This is why governments need a police force and military institutions. Of course, you are then also at the full mercy of your government and its armies, since you still do not have any defenses of your own. It is not unheard of, in some regions of the world, for governments to disown people of their property. I wonder if this might serve as an additional reason why a system of anarchy may be better.

Yet, even though your government may hold up to their promise of providing protection services, it may not be sufficiently capable of defending against any potential local or foreign invaders. In the case of local "invaders", you could of course hire the services of an armed-response security company, if you can afford it. Consider for a moment how this increases your cost of ownership. Why not just invest in big guns and your own private army?

In the end, we are all basically at the mercy of the most powerfull militaries in the world. It is merely their political good will that allows us to keep our respective properties. Of course, there are other forces that have up to now always resulted in the crumbling of even the mightiest empires. But, that is beyond the scope of this discussion, and my current, limited knowledge.

By the way: I am certainly not an advocate for the use of firearms. I am merely illuminating the true requirements of ownership. I would actually prefer that everyone just grow up so that we don't need guns anymore.

In a future entry, I shall discuss transfer of ownership through the perspective of natural physical laws. You may then see that the law of bigger guns is merely a partitioning mechanism and that there is an even deeper fundametal law that runs universally through all transactions.

[Please see my previous explanation about the reason why you don't see much English on this blog.]

Eendag as ek jonk is: Nog 'n happie

2010-04-06T22:17:00.004+02:00

Na my vorige inskrywing, het ek nuwe inligting raakgeloop wat ek net eers hier moet deel voor ek verder gaan met ander onderwerpe.

Verbeel jou 'n toekoms waarin jy presies weet watter invloed 'n gegewe eetbare of drinkbare item op jou liggaam se chemiese samestelling het. Het jy geweet dat sekere voedingstowwe direk kan bepaal watter gene in jou DNA (of meer korrek, DNS) aan- of afgeskakel word? Wel, binnekort kan jy maar totsiens wuif aan medisynes (of ten minste sommige soorte). Want, jy sal dan jou dieet kan fatsoeneer volgens jou unieke behoeftes, om te verhoed dat jy in die eerste plek siek word. En, dit blykbaar nog binne die volgende dekade - sekerlik as jy in 'n eerste-wêreld land woon, met 'n paar monetêre bates om prys te gee.

In my vorige inskrywing het ek verwys na 'n artikel oor die gebruik van multivitamien aanvullings. Daardie skrywer het vertel van Ray Kurzweil wat 250 dieetaanvullingspille per dag sluk met die doel om langer te lewe. Ek is toevallig besig om (teen 'n vreeeeeslike staaaaadige pas) Ray Kurzweil se boek "The Singularity is Near" te lees. Francois M was gaaf genoeg om dit vir my te leen (is dit al twee jaar gelede? volgens my gmail argief was dit werklik in April 2008!)

Hierdie afgelope langnaweek het ek weer 'n paar bladsye onder oë gehad en toe op bladsy 211 afgekom op mnr. Kurzweil se eie verklaring oor die onderwerp. Nogal 'n heel interessante stukkie om te lees. Dit kom basies daarop neer dat hy sy liggaam se chemiese samestelling volledig manipuleer om 'n toestand te onderhou wat hom gesond hou. Die pille wat hy sluk is slegs 'n deel van die program wat hy volg. Hy kry ook ses keer 'n week binne-aarse voedingsterapie, om die regte voedingstowwe direk in sy bloedstroom in te pomp. Dit klink nogal nes 'n vreesaanjaende wetenskapfiksiefliek. Maar dit werk vir hom, en hy is bereid om al daardie moeite te doen. Lees gerus die volgende uittreksel uit die boek (hoop nie mnr. Kurzweil gee om nie):

My own story is instructive. More than twenty years ago I was diagnosed with type 2 diabetes. The conventional treatment made my condition worse, so I approached this health challenge from my perspective as an inventor. I immersed myself in the scientific literature and came up with a unique program that successfully reversed my diabetes. In 1993 I wrote a health book (The 10% Solution for a Healthy Life) about this experience, and I continue today to be free of any indication or complication of this disease.
In addition, when I was twenty-two, my father died of heart disease at the age of fifty-eight, and I have inherited his genes predisposing me to this illness. Twenty years ago, despite following the public guidelines of the American Heart Association, my cholesterol was in the high 200s (it should be well below 180), my HDL (high-density lipoprotein, the "good" cholesterol) below 30 (it should be above 50), and my homocysteine (a measure of the health of a biochemical process called methylation) was an unhealthy 11 (it should be below 7.5). By following a longevity program that Grossman and I developed, my current cholesterol level is 130, my HDL is 55, my homocysteine is 6.2, my C-reactive protein (a measure of inflammation in the body) is a very healthy 0.01, and all of my other indexes (for heart disease, diabetes, and other conditions) are at ideal levels.
When I was forty, my biological age was around thirty-eight. Although I am now fifty-six, a comprehensive test of my biological aging (measuring various sensory sensitivities, lung capacity, reaction times, memory, and related tests) conducted at Grossman's longevity clinic measured my biological age at forty. Although there is not yet a consensus on how to measure biological age, my scores on these tests matched population norms for this age. So, according to this set of tests, I have not aged very much in the last sixteen years, which is confirmed by the many blood tests I take, as well as the way I feel.
These results are not accidental; I have been very aggressive about reprogramming my biochemistry. I take 250 supplements (pills) a day and receive a half-dozen intravenous therapies each week (basically nutritional supplements delivered directly into my bloodstream, thereby bypassing my GI tract). As a result, the metabolic reactions in my body are completely different than they would otherwise be. Approaching this as an engineer, I measure dozens of levels of nutrients (such as vitamins, minerals, and fats), hormones, and metabolic by-products in my blood and other body samples (such as hair and saliva). Overall, my levels are where I want them to be, although I continually finetune my program based on the research that I conduct with Grossman. Although my program may seem extreme, it is actually conservative—and optimal (based on my current knowledge). Grossman and I have extensively researched each of the several hundred therapies that I use for safety and efficacy. I stay away from ideas that are unproven or appear to be risky (the use of human-growth hormone, for example).
We consider the process of reversing and overcoming the dangerous progression of disease as a war. As in any war it is important to mobilize all the means of intelligence and weaponry that can be harnessed, throwing everything we have at the enemy. For this reason we advocate that key dangers—such as heart disease, cancer, diabetes, stroke, and aging—be attacked on multiple fronts. For example, our strategy for preventing heart disease is to adopt ten different heart-disease-prevention therapies that attack each of the known risk factors.
By adopting such multipronged strategies for each disease process and each aging process, even baby boomers like myself can remain in good health until the full blossoming of the biotechnology revolution (which we call "bridge two"), which is already in its early stages and will reach its peak in the second decade of this century.
Biotechnology will provide the means to actually change your genes: not just designer babies will be feasible but designer baby boomers. We'll also be able to rejuvenate all of your body's tissues and organs by transforming your skin cells into youthful versions of every other cell type. Already, new drug development is precisely targeting key steps in the process of atherosclerosis (the cause of heart disease), cancerous tumor formation, and the metabolic processes underlying each major disease and aging process.

Eendag as ek jonk is: Jy is mos wat jy eet

2010-02-21T21:30:00.003+02:00

Ek het vantevore genoem dat ek probeer kyk na praktiese metodes waarmee jy kan rebelleer teen veroudering van jou liggaam. Tot dusver het ek heelwat gedek oor belowende pogings vir die behoud van 'n jeugdige voorkoms.

Vandag raak ek vinnig aan gesondheid - die afwesigheid van siektes en liggaamlike kwale. Sommige mense handhaaf uitstekende gesondheid tot 'n baie hoë ouderdom, maar meeste mense kry maar swaar onder verswakkende gesondheid soos die jare aanstap.

Jy kan verskeie eenvoudige gewoontes aanleer om 'n goeie gesondheid te handhaaf, maar ek wil eers net 'n paar punte rondom dieet bespreek - m.a.w. die dinge wat jy eet en drink.

Sommige mense beweer dat die gemiddelde moderne dieet nie besonders optimaal is vir ons liggaam se werkverrigting nie, en dat dit soms lei tot 'n tekort aan sekere vitamiene en minerale (en dit is sekerlik waar vir baie mense). Sulke tekorte kan lei tot allerhande siektes as dit oor 'n lang tydperk nie verbeter nie. Op grond hiervan, sal mense maklik 'n handvol multivitamienpille in die oggend sluk om te probeer kompenseer daarvoor. Wat meeste mense egter nie besef nie, is dat vitamien- en mineraalaanvullings ook sleg vir jou kan wees as jy nie 'n tekort het nie. Lees gerus hierdie artikel wat Francois M vir my destyds aangestuur het. Die Amerikaanse Dieetkundige Vereniging het ook onlangs 'n verslag oor die onderwerp uitgereik.

Dit klink of die beste bron van belangrike voedingstowwe maar nogsteeds 'n verskeidenheid van vars groente en vrugte bly. Dis seker nie toevallig dat dit dan ook op die lys van goeie gewoontes vir 'n langer, gesonde lewe is nie.

Daar is gereeld berigte in die nuus wat aandui hoe kaloriebeperking ook kan bydra tot 'n langer, gesonder lewe. Maar, totdat 'n beter begrip van die uitwerking van so 'n dieet ontwikkel is, sal dit 'n goeie idee wees om dit dop te hou met 'n gesonde mate van skeptisisme. Daar is egter alreeds 'n aantal interessante ontdekkings oor hierdie onderwerp gemaak. Die laaste artikel, wat aandui dat beperking in die inname van glukose die hoofrol speel, is vir my interessant. Glukose word hoofsaaklik verkry uit stysel-gebasseerde kossoorte, as ek reg verstaan.

Verder, is daar ook aanduidings dat sekere voedselsoorte spesifieke voordele kan bied, soos bv. appels, bessies (soos bloubessies), groen tee, wit tee, melk en selfs koffie. Let egter op dat die gebruik van alkohol nie noodwendig enige inherente voordele inhou nie.

As jy, soos ek, probeer hou by 'n gesonde leefstyl en gereelde oefening inkry, sal jy dalk ook wil weet dat jou maaltye na oefensessies 'n invloed op jou gesondheid het.

Voornemende moeders moet maar versigtig wees met wat hulle eet, siende dat hul dieet tydens en selfs voor swangerskap 'n groot invloed op die gesondheid van hul kinders het, selfs tot ver in hul grootmenslewens. Dit wil voorkom of dit ook nie noodwendig baie wys is om verskeie vitamienaanvullings vir jou kinders te voer as die dokter dit nie aanbeveel het nie. Daar is dalk waarde in die raadpleeg van 'n professionele, geregistreerde dieetkundige.

Maar onthou ook: 'n gesonde dieet en ander goeie leefstyl gewoontes is nooit 'n 100% waarborg dat jy nie sal siek word nie. Vir daardie ongelukkige tye het ons darem vandag al heelwat goeie mediese behandelings beskikbaar. En, alhoewel ek sug dat die dokters nie eens weet hoe om my liggaam te genees van die enkele kwale wat my teister nie, vind ek hoop in die gedagte dat daar elke dag nuwe mediese ontdekkings en deurbrake gemaak word.

Ver, mooi wêrelde...

2009-12-23T19:00:00.019+02:00

...onaangeraak deur bose mensehande. Dis waarheen ek julle uitnooi in die titel van hierdie blog. En dis waarheen ek gisteraand* meegesleur is deur die fantasiefliek, Avatar, 'n ervaring in naastenby vier dimensies. Die plot en verloop van die verhaal bring nie iets besonders nuut vir dié van ons wat al menige wetenskapfiksie stories gekyk en/of gelees het nie, maar na my mening doen dit min afbreuk aan die asemrowende avontuur wat James Cameron vir ons geskep het. Dit is egter nogal hartseer om nóg 'n uitbeelding van ons bose mensehande te sien.

[YouTube video: http://www.youtube.com/watch?v=GBGDmin_38E]

Ek is nie 'n filmresensent nie, en siende dat daar in elk geval talle nuwe menings oor die fliek uit die interwebweefsel voortspruit, wil ek dit nie self verder hier bespreek nie. Maar, ek hou van hoe dit ons terugbring na die gesprek oor die vele tekortkominge van onsself, as mensspesie, en die pad wat ons besig is om te stap. Vanaf die wegspringblok het ek al aan hierdie idees geraak, en heelwat daarvan lê nog ongeskryf.

Baie flieks beeld die mensdom uit as die patetiese, dog vasberade slagoffer van buiteruimtelike gevare. Sommige het selfs vreesaanjaende monsters op planete waar die menslike karakters aanland. Alhoewel sulke gebeure heel geloofwaardig is as jy glo in buiteruimtelike lewe en selfs intelligensie, bekommer ek my meer oor die realistiese skade wat ons self kan aanrig deur ons eie onkunde en selfs verwaandheid.

Vandag is wetenskaplikes van regeringsinstansies besig om noukeurige studies te doen van ander hemelligame in ons sonnestelsel. Hulle is uiters versigtig om nie enige mikroskopiese aardbewoners saam te stuur wat metings by die bestemmings kan beïnvloed nie. Groot ekonomiese struikelblokke weerhou ons gelukkig daarvan om enigiets meer as net klein wetenskaplike studies uit te voer.

Maar môre, wanneer ekonomiese struikelblokke uit die pad gerol is, sal korporasies ons nabye ruimte begin invaar opsoek na rykdom in minerale en toerisme, en dit sal dinge heeltemal verander. Ek het nog nie 'n korporasie gesien wat meer belangstel in wetenskaplike kennis en omgewingsbewaring as in die rykdom van hul aandeelhouers nie. Ons kan alreeds hieroor begin wonder as ons kyk na vordering wat gemaak word in sekere lande wat soos korporasies bestuur word.

Ons sukkel alreeds om beperkte areas hier op ons eie planeet te beskerm. Wat dink jy sal gebeur as die vernietigende mag van die massas onbeskaafde mense vrygelaat word [die Engelse "unleashed" klink eintlik soveel mooier] op ongerepte skoonhede elders in ons sterreruim? Sal die sterre self vervaal en op ons neerkyk met dieselfde minagting wat ons aan hulle toon? Sal ons daar buite dan iewers in die sop beland en so ons einde tegemoed loop, of sal ons betyds kan grootword en wakker word en 'n slag die blomme begin ruik? Of dink jy ek oordryf die situasie te veel?

[http://www.avatarmovie.com/]

NS: As ek moet kante kies in die stryd tussen mense en vreemde ruimtewesens, waar sal ek myself bevind in die Avatarstorielyn? Wel, ek sal hou daarvan om myself in die posisie van 'n derde party te plaas (wat nie in daardie fliek uitgebeeld word nie): ek en my magtige armada wat onskuldige wêrelde sal beskerm teen die boosheid van die menseplaag - hopelik sonder enige bloedvergieting.

* Hierdie inskrywing is eers gepubliseer 'n maand nadat ek dit geskryf het, omdat ek vir so lank nie kans gekry het om dit af te rond nie, indien iemand dalk wonder.

Calvin en Hobbes is ook planeethoppers

2009-11-23T22:45:00.011+02:00

Ek is versot op Bill Watterson se uitbeelding van die avonture van Calvin en Hobbes. Gereeld skaterlag ek soos ek die daaglikse strokies volg. Onlangs het hierdie twee verspotlike karakters 'n draai by Mars gaan maak. Die onderliggende gevoelens het so goed gepas by die motivering van hierdie blog, dat ek net nie kon weerstaan om dit hier vir julle beskikbaar te maak nie. Lekker lag.

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2009/01/oor-nalatenskap.html

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2008/09/dorphoppertjies.html

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2008/08/lyk-my-ek-is-nie-eens-n-spikkel-nie.html

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2009/07/ek-en-my-huisie.html

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2008/05/anargie-vryheid.html

http://planeethoppertjie.blogspot.com/2008/05/wegkruipertjie.html

Die Nagtelike Sterresweef

2009-10-11T15:02:00.007+02:00

Het jy al ooit oornag by 'n plaashuis in die platteland, of in 'n tent langs die strand naby 'n ver-af kusdorpie; weg van die besige, raserige stadslewe met straatlampe wat heelnag jou oë verblind? Dan sou jy dalk ook, soos ek, verstom kon staan (of sit) en ure lank opkyk na die biljoene, nee ontelbare, ogies wat flikkerend, verleidend terugloer na jou vanuit die enorme groot sterreruim.

Omtrent presies 'n jaar gelede, het ek en 'n goeie vriend 'n avontuurlike padtoer beleef en die eerste aand by Colesberg in die Karoo op 'n gasteplaas oornag. Dit was die eerste keer in 'n baie lang tyd, en sedertdien, dat ek so baie sterre kon aanskou.

Ek het vantevore genoem van Google Sky waarmee jy op jou rekenaar die sterreruim van effens nader kan beskou. Ek het sopas afgekom op GigaGalaxy Zoom waar jy 'n effens ander uitkyk op die volledige nagruim kan kry, asook meer inligting oor verskeie areas van die sterreruim vir diegene wat belangstel. Vergroot die prentjie so ver as wat jy kan en kyk net hoeveel sonspikkels jy op jou skerm kan sien. Ek vind dit nogal moeilik om te glo dat nie 'n enkele een van daardie sonne deur 'n lewensvatbare planeet (dalk selfs met ander lewensvorme) omwentel word nie.

Volgens 'n artikel by ScienceDaily, was dit die inisiatief van die Fransman, Serge Brunier, om al daardie foto's te neem en beskikbaar te maak as deel van die viering van die Internasionale Jaar van Sterrekunde. Die van julle wat meer in fotografie belangstel, sal dalk wil weet dat die foto's geneem is met 'n Nikon D3 digitale kamera, en met behulp van 'n toestel wat die beweging van die aarde kanselleer. Jy kan meer daaroor lees in die artikel.

How to make money

2009-08-31T22:01:00.009+02:00

Welcome to the first installment of my discourse on general economic principles and how it affects you and me as individual economic participants. According to my previous explanation, I have decided to compose this series in English, since it contains information that is universally applicable, but presented quite differently from any other literature on economics that you may find elsewhere (I think).

Be warned however, that I am by no measure an expert on economics. I rely purely on my limited knowledge and my imperfect logical deductive reasoning abilities.

In staying true to the general theme of this blog, I must mention that I have developed a keen interest in economics as it relates to my ability to build a star ship, with which I can travel to other planets that orbit other stars. And, we all know that star ships cost a lot of money, especially in light of the fact that we still need to research (and hopefully discover) and develop the appropriate technologies to actually build one. I am also somewhat curious to know how we might do transactions with any alien life that we may encounter on our future voyages.

The Earth is littered with all kinds of recipies, charms and self-help books that presumably explain how to make lots of money. But have you ever stopped for a moment to think about where money comes from and why we actually need it?

Let me take you a short while back in time to the first monetary transaction (or how I imagine it would have happened). Suppose there was once a farmer, called Abraham, growing wheat crops and baking bread from the flour that he got after harvesting and milling. Also suppose that Abraham had a neighbour, called Bartholomew, who was a dairy farmer with cows aplenty. Normally, Bartholomew enjoyed eating his cheese on a slice of bread and had an agreement with Abraham to exhange one jar of milk for one loaf of bread, since Abraham also fancied having some milk in his coffee.

But, one year the rains were scarce and the wheat grew sparse, so Abraham had very little stock of bread. Abraham couldn't sell all his bread anymore, or else he would starve. And one jar of milk would not sustain him equally. So, Bartholomew proposed to pay with two jars of milk and two blocks of cheese to get his loaf of bread, since bread has become his staple food without which he would surely starve. (Note how the principle of supply-and-demand increases or decreases the value of products.)

Soon, Abraham became tired of having cheese and milk all the time. But, Bartholomew still needed his bread. So, Abraham devised a cunning plan and told Bartholomew that he can get his loaf of bread in exchange for a little token. This token would serve as a contract, stating that Abraham may exchange it back for two jars of milk and two blocks of cheese at any time of his choosing. The idea spread like wildfire and pretty soon everybody was exchanging tokens for resources. And a funny thing happened. Suddenly Abraham was not limited to getting milk and cheese for his tokens. This was convenient, since he never acquired a liking to milk and cheese again. Instead he used his tokens to buy fruits and desserts. He also invested in some newly invented tools with which he could channel water from the river and increase his crop yields. By making more bread, he would be able to sell to more people and get more tokens in exchange.

But there remained a big problem with the token system. You had to remember the value of each individual token. In some communities, they used valuable objects as tokens, and they ended up negotiating the value of their tokens at each transaction. So, at some point in time, another clever mind invented a standardised monetary system, in which tokens had a fixed, predetermined value.

Today our tokens are little pieces of paper or metal coins, without intrinsic value, but they still symbolise a contract between a buyer and a potential seller. The seller will always agree to the value of the token, although the value of the product being sold may still fluctuate. And once you have taken goods from the seller, he/she will agree to accept your token.

And this is how you make money: Everytime there is the potential for resources to be exchanged, money is created. So, in order to get more money (or even to grow a country's economy), all you need to do, is acquire exchangeable resources. As soon as people want those resources, your money will start flowing in. It's funny, but this concept is fundamentally equivalent to stealing, unless you exchange something of equal value upon acquisition (which defeats the purpose). It also reminds me about how certain countries became exceedingly wealthy by colonising and effectively plundering half of the undeveloped world. They understood this principle very well.

So now you have to ask yourself: what kinds of exchangeable resources can you acquire that other people will want to buy? Typical resources are farming and mining products. Farming acquires resources by tapping nutrients from the ground (or stealing it unless you replenish it with fertiliser or compost) and energy from the sun. Mining acquires resources by cutting and gathering pieces of rock (or stealing it from the Earth). Artisans can acquire skills by which they can trade in the resource of time through delivering some kind of service. And, certain skills may be more valuable than others.

I hope you have now gained some insights into (or refreshed what you knew all along about) some of the fundementals of economics based on money. Of course, this is not the complete picture, and there are many more aspects that I would like to share, but that is to be continued in another entry.

Intelligent aliens too plentiful

2009-08-16T15:20:00.003+02:00

As humans, we often ponder the probability of intelligent alien life existing somewhere else in the known universe. Some even dismiss the idea as a total impossibility.

A while back, I had a short discussion with a friend or two about the nature of intelligence. What exactly do we understand about the idea of being intelligent or a life form having intelligence? Where does intelligence start? Is a tiny ant intelligent if it can work with its fellow ants to build gigantic ant hills? Is a dog intelligent for understanding your commands and being able to execute them, or even just puff at you and turn its head away in disbelief of your arrogance? What about monkeys that can do basic math, or wild orangutans that have their own culture and technology?

We often attribute increasing levels of intelligence to increasing brain sizes and complexity. With such reasoning, would the enormous brains of whales and elephants not make them more intelligent than us puny little humans? Just because we can easily kill them doesn't mean that they are less intelligent, but only that we are more violent. Who is to say that whale intelligence is not simply beyond our comprehension? Maybe in their songs they are debating the stupidity of the human race or lamenting the havoc that we wreak to their once beautiful world.

And what about our own race? Even we humans have varying levels of intelligence. Since the same is true for other primates, you may even consider the possibility that some apes are smarter than some humans.

Thinking about all this prompted a fleeting synaptic commotion in my head about our never-ending search for extraterrestrial intelligence. And, I realised that it is really a misnomer to be searching for intelligent aliens. They may well be very plentiful, but like whales, might not give a moment's thought to building shelters and trade routes and communication satellites or even any technology at all. What we are actually seeking, are industrious aliens. Or rather industrious, intelligent aliens, since ants have also proven to be fairly industrious.

And, it seems that there might even be a better chance of finding them than our previous calculations suggested.

[What's that funny-looking language on the rest of this blog? See the explanation that I posted previously.]

[If you are interested in using the alien picture, please download it from the original website, since you will need to read the license agreement.]

Ek en my huisie

2009-07-12T17:32:00.002+02:00

Ek het 'n konsep ("draft") van hierdie inskrywing 'n hele jaar gelede hier op Blogger gestoor (19 Junie 2008, om presies te wees). Maar, siende dat ek juis nou die mylpaal in my lewe bereik het waar ek ernstig kan begin soek na 'n huisie (nou goed dan, eerder 'n woonstelletjie), het ek dit goedgedink om daardie elektrone so bietjie af te stof en hulle aan die gang te skop sodat hulle 'n slaggie weer kan rondrits en uiteindelik hierdie woorde na jou rekenaar-/selfoonskerm kan bring.

Vatevore het ek besin oor hoe 'n volledig toegeruste ruimteskippie effektiewelik ook my huisie kan wees: 'n huisie wat ek kan parkeer in enige land van my keuse, ongeag of daar enige infrastruktuur of wetstoepassing van enige aard is. Dis 'n ideale tuig om op 'n vreemde planeet ook te gaan woon.

So kom ons bou vir ons 'n ruimteskippie.

Ek wil begin met 'n basiese ontwerp. Ek gaan eers net al die noodsaaklike dele van die ideale ruimteskippie lys en dan kan ons soos die tyd verloop kyk hoe ons elke deel gaan bou en integreer in 'n volledige skippie. Terwyl ons nog nie nou al 'n ruimteskippie kan bou nie, sal hierdie jou wel 'n paar idees gee oor wat 'n mens kan doen om jou bestaande huis te omskep in iets baie na aan 'n ruimsteskippie.

Hier is die dele wat ek dink absoluut noodsaaklik is vir 'n ruimteskiphuisie:

'n romp (nee, nie die tipe wat vrouens dra nie)
- die basiese struktuur van die skip, insluitend die buitenste mure wat die koue buite hou en verkieslik self kan herstel as skade opgedoen word
- die vorm word grootliks bepaal deur al die ander stelsels aanboord
- bied beskerming teen natuurlike aanslae soos sonwinde en gewone winde, asook vliëende vuurwapenpatrone en ander hoë-energie kosmiese partikels
lewensondersteuningstelsel

vir basiese oorlewing
stoorplek vir lug, water en kos met gepaardgaande meters wat kan aandui as voorrade min raak
stelsels wat kan seker maak dat die lug, water en kos veilig is om te verbruik (dit moet byvoorbeeld dodelike kieme en gifstowwe kan opspoor en onskadelik maak)
stelsels wat gebruikte lug, water, kos en vullis / afval moet verwerk en herwin tot 'n nuttige vorm (ons wil sekerlik nie die heelal bestrooi met ons gemors nie? yuck!)
ons skippie sou ook vars water kon opvang wanneer dit reën, vir 'n bietjie afwisseling met herwinde water
beligting wat so goed werk soos sonlig om ons te help met instandhouding van vitamien D voorrade
dalk ook 'n groentetuin vir daardie kere wat ons vir lang tye nie by die winkel kan uitkom nie; ons mag dalk selfs gesonde kos kan kweek met kunsmatige beligting

sekerheid-/beskermingstelsel
- sodat niemand jou huis kan steel en wegvlieg daarmee nie
- ook noodsaaklik om te verhoed dat 'n wilde beer of marsmannetjie by jou voordeur instap en probeer om jou oor die kop te slaan terwyl jy rustig besig is om 'n koppie tee saam met jou gunsteling storieboek te geniet
- ingesluit hierby is 'n outomatiese toesig-/waakstelsel met 'n alarm sodat jy vinnig kan padgee as dinge bietjie warm onder die kraag begin raak, of anders sodat jy jou buurmense kan roep dat julle gewere kan saamspan
- ons moet dalk ook kyk of ons 'n stelsel kan installeer wat plofstof kan opspoor en onskadelik stel
kragopwekkingstelsel
- 'n ruimteskippie het vanselfsprekend een-of-ander vorm van energie nodig om al die stelsels aan die gang te hou, veral die lewensondersteuning- en aandryfstelsels
- die kragopwekkingstelsel moet weerstandig wees teen enige skade wat opgedoen kan word - ons wil ten minste darem 'n SOS met twitter kan stuur en dan oorleef totdat die ambulaansskip opdaag
- dit mag dalk help as die skippie meer as een tipe kragopwekker kan gebruik
- die stoor van energie (soos met 'n battery) kan ook nuttig wees indien kragopwekking heeltemal ophou werk
- dit alles help natuurlik ook vir immuniteit teen effekte soos "load shedding"
- ingesluit moet daar ook 'n energiemeter wees wat vir ons kan aandui wanneer ons weer 'n draai by die vulstasie moet maak, en ook om ons te waarsku as ons te veel warm water gebruik wanneer ons stort, of die lugverkoeler (Youtube 6:32 minute) onnodig laat loop
leefruimte
- slaapplek
- kosmaakplek
- eetplek
- skoonmaakplek
- werkplek
- kuierplek
- speelplek
- en moenie vergeet van kunsmatige swaartekrag nie
aandryfstelsel
- om op te styg en tussen planete te hop
- ons mag dalk ook interne traagheidsdemping benodig om te keer dat ons soos pannekoeke platgedruk word wanneer ons iewers heen vertrek
beheerstelsel
- om te sorg dat al die ander stelsels goed werk en alles glad verloop tydens 'n lang reis na nêrens
- sluit in 'n navigasiestelsel [dankie FrancoisM vir die skakel] om op koers te bly, of weer op koers te kom as ons die pad 'n bietjie byster raak of sommer net interessante draaie by tropiese eilandplanete gaan maak
- iets soos 'n semi-intelligente rekenaarbrein kan nuttig wees
- ons sal waarskynlik ook 'n gemaklike koppelvlak (Youtube 3:40 minute) benodig om die beheerstelsel te bestuur
noodgevaltoerusting
- vir wanneer dinge rêrig skeefloop
- 'n noodhulpkamer
- suurstoftenks om net vir oulaas nog 'n paar asems te skep
- dryftoerusting vir ingeval ons in 'n see beland
- gereedskap vir brandbestryding
- termies geïsoleerde komberse waarin jy kan wegkruip teen die yskoue van die buitenste ruim of die bibberkoue van 'n ysplaneet

Ek hoop ek het nou die belangrikstes gedek, maar as jy iets oplet wat ek gemis het, los gerus 'n opmerking.

Toevallig het ek ook hierdie week afgekom op 'n storie van 'n 16-jarige seun van Kanada wat eersteprys gewen het in 'n NASA kompitiese met sy verslag oor hoe om 'n nedersetting in die ruimte te bou vir menslike bewoning. Die kern elemente in sy verslag (PDF, 20Mb) is dieselde as wat ter sprake is by die bou van 'n ruimteskiphuisie, en hy dek die onderwerp nogal breedvoerig. Dis werklik verstommend om te sien hoe ver so 'n skoolkind se kennis strek.

Eendag as ek jonk is: Beter as Botox

2009-06-01T21:45:00.003+02:00

[Ek het nie bedoel om so baie hierdie keer te skryf nie, maar lyk my daar was baie om te sê :) ].

In my inleiding tot die onderwerp, het ek 'n kortlys gemaak van areas wat verjeuging op 'n praktiese vlak betrek. Voor ek aanstap na die ander areas, wil ek eers nog 'n klompie interessante ontdekkings met julle deel rondom die kwessie van voorkoms.

Ons het almal onlangs gehoor hoe goed die neurogifstof [die Engelse "neurotoxin" klink beter] Botox werk vir die verbetering in voorkoms van sommige prominente politieke figure. En, daar is geen twyfel dat dit werk nie. Ek het egter 'n probleem met die meganisme waarop dit werk. Ek hou nie vreeslik van die idee om 'n gifstof onder my gesigvel in te spuit wat my spiere verlam en op so 'n manier keer dat ek plooie in my gesig kan trek nie. Tot dusver het ons nog geen bewyse [volg hierdie skakel! en die oorsponklike berig] van enige permanente skade wat deur hierdie gifstof veroorsaak kan word nie, maar ek wil liewer nie kanse vat nie.

Dankie tog dat daar binnekort 'n alternatiewe behandeling na vore kan kom wat dalk net so effektief is, maar sonder die nadele, en waarvan die positiewe effekte langer sal hou. 'n Groep kanker navorsers het ontdek dat dit moontlik is om belangrike vetselletjies onder die vel te laat groei deur die werksaamheid van die RHAMM proteïn te verhinder. Sulke vetselletjies raak verlore met ouderdom en hierdie nuwe selletjies kan nou die slote in 'n mens se voorkop opvul vir 'n meer permanente herstel in voorkoms.

Navorsing in ander velde wys ook na verdere moontlike behandelings vir verouderde vel, soos bv. 'n ondersoek om vas te stel hoe die matige gebruik van alkohol uiteindelik 'n positiewe uitwerking het tydens 'n hartaanval. Hierdeur is gevind dat die ALDH2 ensieme, wat normaalweg die gifstowwe in alkohol onskadelik maak, ook 'n bydrae maak om skade te verminder wat deur vrye radikale veroorsaak word.

Een studie het gevind dat anti-oksidante waarskynlik nie 'n beduidende rol speel in die verlenging van 'n mens se lewensverwagting nie, anders as wat baie produkte op die mark beweer. Maar ander ondersoeke het al definitiewe resultate gewys van hoe sekere anti-oksidante wel 'n belangrike rol speel in bv. die voorkoming van sonskade in die vel. Ek sal daarvan hou as hulle dit sommer met sonskermroom kan kombineer. Net nogal jammer daardie arme laboratorium muisies moes so die pyn van sonbrand ervaar.

Maar hoe het enige van die bogenoemde enige praktiese nut vir ons? Wel, natuurlik nog niks tot dusver nie, maar dit gee ons darem 'n blik op die moontlikhede wat in die nabye toekoms voorlê. :)

Op 'n meer praktiese noot, dan: daar is gevind dat die Brits-vervaardigde kosmetiese middel, "Boots No7 Protect & Perfect Intense Beauty Serum" 'n beduidende verbetering in die voorkoms van plooie kan hê met gebruik oor 'n 12 maande tydperk. Die room stimuleer die vervaardiging van fibrillien-1 proteïne in die vel wat elastisiteit verbeter. Die ondersoek is wel bevonds deur die vervaardiger van die room, maar dit blyk darem dat goeie wetenskaplike metodes gevolg is. Hopelik was daar nie enige korrupsie betrokke nie. ;) Ek kon nog nie met 'n Google soektog uitvind of enige Boots No7 produkte in SA beskikbaar is nie, maar ek sal 'n ogie oophou wanneer ek weer by die winkelrakke verbystap.

Dit word geensins in die berig genoem nie, maar dit lyk of die aktiewe bestandeel in hierdie room die einste retinol is waarvan ek in 'n vorige inskrywing vertel het. Met verwysing na daardie inskrywing, moet ek ook noem dat ek nie die onderwerp vantevore goed genoeg verstaan het nie. Retinol word blykbaar omgeskakel na retinoïensuur en te veel van laasgenoemde in jou liggaam kan negatiewe gevolge hê. Gelukkig het ons ingeboude meganismes om te keer dat dit gebeur, behalwe met sekere siektes. Beide retinol en retinoïensuur is deel van 'n groep molekules, genaamd retinoïdes.

Met daardie vorige inskrywing het ek ook genoem dat ek die "Men's Expert Vita Lift Complete Anti-Ageing Moisturising Cream" met "Pro-Retinol" van Loreal Paris uit probeer het [wat 'n mondvol!]. Wel, dis so te sê 'n jaar later en ek wag nou nog vir die sigbare resultate. Ek vermoed wel dat daar 'n verbetering in die fynste lyntjies op my gesig is, maar ek mag my dalk ook net verbeel.

[Hersiening (2010-02-21): Na my laaste botteltjie Loreal retinolroom opgebruik is, het ek vir omtrent 'n maand lank daarsonder gebly. Na daardie maand kon ek toe duidelik oplet hoe daar nuwe groewe op my gesig verskyn het. Ek was redelik versigtig met sonblootstelling, so ek twyfel of die een of twee ekstra son-in-my-gesig kere so 'n groot invloed kon hê. Gelukkig kon ek die Neutrogena Men "Age Fighter Face Moisturizer SPF15" in die hande kry, want Loreal se retinolroom is nie meer op die rakke beskikbaar nie. Dit lyk darem of dinge nou weer redelik stabiel bly.]

Inhaal

2009-05-26T20:26:00.011+02:00

Dié van julle wat my effens beter ken sal dalk bewus wees van die feit dat ek gedurig omtrent 'n maand agter is met my nuuslesery. My gunsteling bron, ScienceDaily (waarvan daar skakels oor omtrent al my inskrywings hier rond gestrooi lê), kan tot 50 artikels 'n dag uitskop, waarvan omtrent 10% tot 20% nogal heel interessant is. Tot my nadeel, in hierdie geval, is ek 'n baie nuuskierige persoon en my belangstellings strek wyd. Ek kan dus maklik vasgevang word in hierdie wêreld van wetenskapskennis met 'n wye verskeidenheid van onderwerpe wat op my Google Reader skerm verby rol. Ek ervaar dit soos 'n verhaal met 'n plot wat elke dag 'n rapsie meer van sy raaisels oopvlek. Ek kan nie wag om te sien wat môre onthul sal word nie. Maar, ongelukkig stap die lewe aan en moet ek darem ook aandag gee aan ander, meer belangrike aktiwiteite, soos om saam met vriende te kuier. :) Dus het ek nou al tegnieke begin ontwikkel om slegs die mees interessante artikels uit te filtreer. Ek struikel maar nog soms.

So het dit dan ook al in die verlede gebeur dat vriende vir my tydige, Planeethoppertjie-waardige nuus aanstuur en ek dan eers 'n maand later dit weer in my gunsteling nuusbron raakloop (omdat ek agter is met die leeswerk). As jy my Planeethoppertjie inskrywings volg, sal jy weet dat ek meestal ook bietjie agter raak met nuwe bydraes. Met hierdie inskrywing wil ek dus 'n bietjie inhaal.

Hierdie sluit aan by my onlangse twee inskrywings oor sterrekunde en die soek na planete:

Mnr. Muller het verlede jaar vir my 'n skakel gestuur waar vertel word van 'n aantal super-aardbolle wat by nabygeleë sterre gevind is. Ek het natuurlik later dieselfde nuus by 'n ander artikel gelees. Ons weet egter nog nie of ons hierdie planete sal wil besoek nie, want ons het nog geen manier om uit te vind hoe die toestande op die oppervlak lyk nie. En met 'n skamele 10 tot 50 dae in 'n jaar lyk dinge nog nie baie belowend nie. Dink net wat die seisoene maak! Wat ons wel weet, is dat sulke planete volop is en dit mag dalk daarop dui dat ander kleiner planete soos ons eie Aarde ook volop kan wees.

Francois M het verlede maand vir my 'n berig gestuur oor argiefmateriaal van die Hubble ruimteteleskoop wat afgestof is en ingespan is om planete te vind. Met nuwe wiskundige tegnieke kon die ondersoekspan reg daar in daardie ou foto's al ten minste een planeet raaksien (alhoewel nie 'n nuwe een nie) - sonder dat ons ooit eens geweet het dat dit daar sienbaar is. Nou wonder 'n mens wat skuil in die res van al die ou foto's. Weereens het ek daardie storie ook later by 'n ander artikel raakgeloop. Francois M het vir my nog 'n ander skakel ook vantevore gestuur, maar dit pas eerder by 'n ander inskrywing wat ek nog sal maak.

En dan het ek ook 'n bietjie nuwe (of liewer ou) nuus uit my eie leeswerk:

Wetenskaplikes het nou 'n tegniek uitgedink om planete te identifiseer waar daar alreeds lewe bestaan, of ten minste 'n mate van plantegroei. Die tegniek maak gebruik van die eienskap van ligpolarisering, soos wat jou "polaroid" sonbril ook doen, en hoe plante wat chlorofil bevat ligstrale op spesifieke maniere polariseer.

Soos ek genoem het, is ek bietjie agter met my skryfwerk hier. Hou gerus hierdie ruimte dop, vir verdere afdelings oor hoe mens jonk word, hoe mens geld maak, en hoe mens jou eie ruimteskippie bou!

[Die prentjies het ek by die volgende webbladsye gevind:

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/06/080616081723.htm

http://www.sciencedaily.com/releases/2009/04/090423105846.htm]

13 Volmane

2009-04-09T22:01:00.011+02:00

365 dae, 27 inskrywings en 13 volmane (insluitend vandag) later: lyk my ons is nog 'n jaar nader daaraan om werklik te kan hop en spring tussen vreemde, eienaardige en dalk selfs mooi planete.

Ek skryf nie so gereeld soos ek graag sou wou nie, maar ek vermoed julle verkies dit dalk ook eerder so, tussendeur al die ander nuuswaardige gebeurtenisse waarmee ons daagliks gebombardeer word. Dankie vir almal wat die afgelope jaar die avontuur saam beleef het en opmerkings hier op sommige van die inskrywings gedeel het. Die gedagte dat ander mense dit ook geniet (en dalk selfs nuttig vind), is meer as genoeg motivering vir my om terug te keer hierheen. :)

As jy nog nie opgelet het nie: ek het onlangs 'n nuwe speelding op die planeethoppertjie webblad geplaas. Daar is 'n boksie aan die regterkant met die opskrif "Planeethoppers", waar jy jouself kan byvoeg en ook jou vriende kan uitnooi om saam te kom speel. Jy kan ook so een op jou blog (of enige ander webblad) plaas - gaan kyk by Google Friend Connect as jy nie Blogger.com gebruik nie.

Ek sien uit daarna om nog verdere vermaak aan julle te verskaf...

Planeetsoeker

2009-03-22T23:11:00.002+02:00

Ja wat, ons besef nou dat dit ongelukkig nog 'n rukkie gaan wees voor ons 'n rumteskippie kan bou wat na planete by ander sterre sal kan spring. Maar, intussen kan ek goeie nuus met julle deel:

'n Hele nuwe ontdekkingsavontuur is vroeër hierdie maand afgeskop toe die Kepler ruimteteleskoop gelanseer is om vir ander planete te soek wat soortgelyk aan ons Aarde is. En kort op sy hake, word daar tans hard gewerk om die James Webb ruimteteleskoop te voltooi sodat dit teen 2013 vir ons kan begin wys of die toestande op daardie planete gunstig is vir lewe.

Ons kan dus al solank 'n katalogus begin saamstel van planete wat ons wil besoek. Nou moet ons nog net begin harder werk daaraan om 'n ordentlike ruimteskippie te bou.

[NS: Hierdie sendings moet verseker nie ligtelik geag word nie - dit is die inkarnasie van ons as mens se mees gevorderde tegnologie en nog so te sê reg op die grens tussen om iets waar te neem en niks waar te neem. Dit is werklik 'n merkwaardige poging, en dit wys ons ook hoeveel meer interessant die nabye toekoms gaan word soos ons tegnologie nog verder verbeter.]

Sterkyker, Verkyker

2009-03-15T23:25:00.007+02:00

Ek kyk op na die sterre: waarvandaan sal daar vir my hulp kom, om hulle van nader te beskou?

Ek dink as die psalmdigter 'n astronoom was, sou hierdie woorde waarskynlik vanaf sy penveer gevloei het. Dit was egter 'n skamele 40 dekades gelede wat iemand 'n metaalpypie met twee geronde glasskyfies na die hemel gerig het en die maan en planete van nader aanskou het. Op skool leer ons dat die Italianer Gelileo Galilei daardie sterkyker was. Maar, min mense weet dat 'n Engelsman, genaamd Thomas Harriot, eintlik 'n paar maande voor Galileo alreeds 'n breedvoerige skets van die maan se oppervlak gemaak het met behulp van sy eie teleskoop. Hierdie 2009ste jaar van ons moderne kalender vier ons die 400ste herdenking van daardie eerste hemelsketse met die Internasionale Jaar van Astronomie.

Wanneer ons eendag wil begin hop na ander planeetstelsels, sal ons natuurlik eers 'n bietjie moet uitkyk na wat vir ons daar anderkant lê en wag. Sir Isaac Newton het gelukkig vir ons gewys hoe om 'n mooi kompakte teleskoop met spieëls te bou. Vandag het ons alreeds asemrowende, tegnologies gesofistikeerde sterkykmasjiene waarmee ons diep in die sterreruim kan inkyk en miljoene ander sterrestelsels kan waarneem. Tog begin dinge nou interessant raak met nuwe ontdekkings wat ons teleskope by die dag kragtiger maak en ons verder, en met meer detail laat sien.

Een interessante verwikkeling, is die saamsnoering van inligting vanaf 'n hele spul teleskope in verskillende dele van die wêreld om effektiewelik te werk as een enorme skynteleskoop. Sonder om nuwe, groter teleskope te bou, kan ons dus nou prentjies maak met sulke fyn detail as wat 'n enkele teleskoop sou toelaat indien dit 'n paar duisend kilometer groot was. Verder is dit ook interessant om te hoor dat sulke tegnieke nou gebruik word met gewone radio antennas om elektromagnetiese golwe van laer frekwensies uit die ruimte waar te neem.

Ander tegnieke, wat 'n bietjie meer van toepassing is op ons planeethoppery, word ingespan om planete rondom ander sterre te vind. Dalk het jy ook onlangs in die nuus gehoor van die eerste direkte foto van wat baie waarskynlik 'n planeet is langs 'n sonagtige ster, 500 ligjare weg. Voorheen was dit slegs moontlik om die teenwoordigheid van planete te bepaal, eerder as wat hulle direk gesien kon word. Intussen is daar ook foto's geneem van 'n multi-planeetstelsel om 'n ander ster, 130 ligjare weg. En, die bekende Hubble ruimte teleskoop het self ook al 'n planeet raakgesien. Verder, het sterrekundiges dit reggekry om die grootte van 'n ander ster se planeet met baie fyn akuraatheid te meet (Ons almal weet mos nou al jy kan nooit iets presies meet nie).

Die mees bizarre verkyk tegniek wat tot dusver nog gebruik is, word geïmplimenteer met behulp van die gravitasionele lens effek wat prof. Einstein ontdek het. Hiermee kan ons voorwerpe (eintlik maar net sterrestelsels) verder weg sien as wat ons kragtigste teleskoop vir ons kan wys.

Die sterretjie op die koek is 'n video wat gemaak is vanaf 8 jaar se waarnemings van 'n dooie ster, genaamd Cassiopeia. [terloops: dis nou nie juis 'n aksie-belaaide video nie ;-)]

Ek moet bieg dat ek self nie 'n besonderse belangstelling in die sterrekunde het nie, afgesien daarvan dat ek myself telke male vang waar ek op 'n wolklose aand opstaar en die hemelruim bewonder. Die enigste sterrebeeld wat ek goed ken is die jagter Orion, en ek het onlangs eers by 'n vriend gehoor dat hy slegs in die somer sy verskyning hier by ons maak.

Nietemin, een ding wat duidelik uitstaan in al hierdie sterkykery wat ons as mense doen, is die ongelooflike hoeveelheid planete wat beskikbaar is om eendag te besoek. Daar is so baie dat een persoon nie in 'n leeftyd van 'n duisend jaar eens 'n spatsel uit 'n oseaan van planeet-druppels sal kan besoek nie. Ek het 'n foto gevind wat hierdie feit baie mooi illustreer, waar die verste beeld wat nog ooit geneem is in die ultravioletband omtrent volledig bedek word met spikkels wat elk 'n sterrestelsel is soos die Melkweg, en elkeen met biljoene sterre waarvan die meeste ten minste een planeet het. Ek wonder hoe lank sal ek my afwagting kan verduur voor ek tussen hulle kan begin rondhop.

As jy 'n bietjie meer in sterrekunde belangstel as ek, kan jy gerus gaan loer by NASA se SkyView, indien jy nie alreeds so gemaak het nie. Kyk ook 'n bietjie watter dele van die hemelruim gewild is onder ander gebruikers van SkyView.

[Die prentjies het ek by die volgende webbladsye gevind:

http://cnx.org/content/m11932/latest/,

http://www.astro.caltech.edu/palomarnew/,

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/09/080915162420.htm,

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/11/081107140501.htm]

Oor nalatenskap

2009-01-17T22:50:00.003+02:00

[Hierdie is 'n lang een, om op te maak vir my afwesigheid. ;-)]

Ons almal weet nou al teen hierdie tyd dat jy moet oppas wat jy doen in die lewe, want jou aksies het altyd gevolge. Dit kan goeie of slegte gevolge wees. Hierdie verskynsel is normaalweg meer sigbaar op 'n persoonlike vlak wanneer jy mense naby jou seermaak, of selfs wanneer jy iemand gelukkig maak. Maar, dit gebeur ook baie dat jy self nooit eens bewus is van die gevolge nie.

As individuele persone, kan my en jou aksies ook gevolge op 'n

globale skaal hê. Sommige gevolge is so verrykend dat jy dit nooit eens in jou wildste drome sou raakloop nie. Dit word mos die skoenlapper-effek genoem - iets waarvan jy dalk in 'n onlangse "Heroes" episode ook gehoor het.

Maar, ken ons almal wel hierdie konsep? Begryp ons werklik die omvang daarvan? Skep ons die geleentheid vir ons kinders om ons voorbeeld van verantwoordelike gedrag aan te leer? Of, hoeveel keer gee ons net eenvoudig nie 'n druppel om oor watter gevolge ons aksies het nie?

Ons staan nou aan die begin van 2009. Dis nou (nog) nie 'n besonderse beduidende jaar in die geskiedenis van die mensdom nie, afgesien van 'n aantal gebeurtenisse gedurende 2008 wat hierdie komende jaar 'n interessante een kan maak. Tog is hierdie net so 'n goeie tyd soos enige [as ek 'n bietjie by die Engelse uitdrukking mag leen] om te besin oor die toestand van onsself as mensspesie en die gevolge wat ons aksies het op die toestand van ons habitat, ons enigste tuiste, ons geboorteplaneet, ons Aarde.

Met die afronding van my vorige inskrywing het ek afgekom op 'n aantal artikels wat my aangespoor het om hierdie met julle te deel:

Die relatief kort geskiedenis van die Aarde is bespikkel met groot tragedies wat elk die uitsterwing van duisende spesies behels het. Slegs 5 is alreeds goed gedokumenteer. 'n Groot asteroïedsplinter wat die Aarde getref het, word beskuldig vir die mees onlangse geval, terwyl sommige van die ander oorsake toegeskryf word aan 'n siek Aarde toestand [ek is nie seker wat presies hiermee bedoel word nie]. In een geval, het 'n groot onderwater vulkaan veranderings in die oseane veroorsaak wat lewe vir massas seeorganismes onmoontlik gemaak het. Die oorskot van daardie sterflinge het blykbaar uiteindelik ons huidige ondersese oliebronne geword. Dit is verder ook interessant om te leer dat al hierdie massa-uitwissings saamval met, en eintlik gedryf word deur periodiese veranderinge in die seevlak.

Vandag aanskou ons nog 'n gebeurtenis wat net so verwoestend is soos daardie traumatiese oomblike in die geskiedenis van ons planeet. Die skrif is al 'n geruime tyd reeds aan die muur, met die besef dat ons huidige klimaatstoestande sterk ooreenstem met vorige tydperke waarin wêreldwye biodiversiteit laag was en die waarskynlikheid vir massa-uitwissing baie hoog was.

Die feit dat amfibiese spesies soos paddas (wat die dinosourusse in die vorige massa-uitwissing oorleef het) wêreldwyd besig is om te swyk aan 'n dodelike swaminfeksie en nog verder bedryg word deur aardverwarming en habitatvernietiging, is besonders kommerwekkend. Inderdaad, daar is nou werklike aanduiding dat ons die volgende groot massa-uitwissing in die gesig staar, met die verdwyning van ongeveer helfde van alle bestaande spesies plante en diere.

Teen hierdie tyd moes jy al gehoor het van die aardverwarming effek. Jy moet ook dan weet dat stygende vlakke van koolstofdioksied (wat mense en diere uitasem) die probleem aanhits. En jy moet ook besef dat verbranding van olie (of petrol) en koolstof (vir elektrisiteit) die probleem soveel vererger het dat ons nou in 'n gevaarsone beland het. Dit is nogal ironies dat die oorskot (olie) van 'n vorige massa-uitwissing ons aangehelp het om 'n volgende een te bereik.

Nes ek, sal jy dalk egter verbaas wees om te leer dat aardverwarming nie ontstaan het met die verbruik van olie, petrol, koolstof en gas nie. Blykbaar kan die oorsprong duisende jare teruggetrek word tot die tydperk waar mense grootskaalse boerderypraktyke begin toepas het in Asië, en verspreide areas ontbos het in Europa. As dit nie daarvoor (en alles sedertdien) was nie, sou ons dalk nou in 'n ystydperk geleef het. Hoe klink dít vir verrykende gevolge van jou dade?

Maar, ons hoef nog nie alle hoop te verloor nie. Dis immers 'n nuwe jaar, met nuwe moontlikhede. Kenners is om die beurt besig om sinvolle oplossings te soek vir ons huidige krisis. Selfs enkele persone en gesinne is besig om op te let na die gevolge van hul daaglikse dade. Ek is ook oortuig daarvan dat ons as mense uniek toegerus is om wel goeie oplossings vir selfs so 'n groot probleem te vind en betyds toe te pas (ek hoop nie ek word ooit verkeerd bewys nie).

Sommige wend ook 'n armsalige (maar edel, en

nuttige) poging aan om sade van plante- en dierespesies (ten minste paddas vir eers) in 'n massiewe kluis te bewaar, sodat dié van ons wat wel lewend anderkant uitkom tog maar 'n stukkie kan herbou wat wat eens bekend was. Daar is ook verskeie ander belowende tegnologiese oplossings, maar ek dink dit hoort dalk in 'n ander inskrywing [nie dat ek noodwendig daarby sal uitkom nie].

Op die ou einde, selfs as almal dit regkry om saam te staan en hand by te sit, en selfs as ons ons negatiewe invloed op die omgewing heeltemal uitwis, moet ek wonder of ons nie alreeds die tydstip verbygegaan het waar ons werklik ander planete al moes begin koloniseer het nie. Ons is immers net te veel mense vir so 'n klein balletjie rots.

[Die prentjies het ek by die volgende webbladsye gevind:

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/12/081219032649.htm

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/08/080812135654.htm

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080226092753.htm]

Die rubberspore wat ons agter laat

2008-11-16T21:45:00.004+02:00

Dit is nou al amper twee maande gelede wat ek hier vertel het van ons planne om die pad te vat na Wakkerstroom en die res van die land ook sommer te verken. Intussen het ons daardie wonderlike avontuur afgehandel, en direk daarna het ek begin werk vir my nuwe werkgewer. Soos julle sien, het dit my (vir verskeie redes) 'n rukkie geneem voor ek weer die leisels hier kon optel.

Met my vorige inskrywing het ek die hoop gespreek dat ek 'n skakel na ons beplande roete hier sal kan plaas voor ons vertrek. Wel, daarvoor het ek toe nie tyd gekry nie, maar nou kan jy sommer beide ons beplande roete, en ook ons afwyking daarvanaf beloer, alles te danke aan Google Maps. Ongelukkig het ek nog nie kans gehad om enige foto's by die roetekaart te voeg nie, maar ek sal hopelik nog binne die volgende maand daarby uitkom. Ek is nogal verbaas dat ons werklik die 5000 km (in 8 dae) afgelê het, en ek is baie dankbaar dat ons dit darem veilig tot terug by die huis gemaak het. Jy kan ook Mnr. Muller se vertellings van ons belewenis volg vir 'n meer in-diepte meedeling.

Op die ou einde het die beplanning nogal baie gehelp om te sorg vir 'n gemaklike reis, en ons kon konsentreer daarop om die omgewing te waardeer en die hele ervaring in te neem. Ek wonder nogal of ons eendag ook Google Sky sal gebruik om ons roetes tussen die sterre te beplan.

Maar, sal sulke beplannings ook omgekrap word deur onakkurate roeteintligting, soos die menige foute wat huidiglik op Google Maps bestaan? Wat 'n katastrofe sal dit nie wees as ons net 'n klein foutjie maak en dan iewers in 'n vreemde sonnestelsel beland waar ons heeltemal verdwaal is nie? Sal ons navigasietoerusting voldoende wees om 'n pad na ons bestemming uit die vuis te lewer [jy mag dalk die Engelse vertaling "improvise" beter ken]? Op ons onlangse reis het 'n klein padboekie ons darem kon help in sulke situasies. Sal sulke foute in ons ruimtereise ook ons avontuur opkikker, of sal dit ons afstuur op dodelike gevolge? Die ruimte is immers 'n gevaarlike plek. Aan die anderkant, is ons liewe planeet Aarde veel veiliger?

Dorphoppertjies

2008-09-18T18:43:00.004+02:00

Sommige mense is mos van mening dat jy eers moet leer kruip voor jy kan loop voor jy kan hardloop. So, voor ons uitskiet en tussen planete begin rond(hardl)hop, het ek en my goeie vriend Mnr. Muller besluit om eers ons vernuf met dorphoppery te probeer slyp.

Jy kan gaan lees wat Mnr. Muller vantevore vertel het van 'n dorpie genaamd Wakkerstroom in Mpumalanga. Ons het besluit om te gaan kyk hoe dit daar lyk. En, aangesien ons so ver gaan ry, het ons dit sommer goed gedink om 'n paar ander interessante plekke (en 'n paar vriende langs die pad) ook te besoek. Ons sal dan tot meer en mindere mates 'n stukkie van elk van die 9 provinsies in Suid Afrika verken - alles in 'n week. Ons vertrek oormôre.

Ek dink egter in hierdie geval gaan ons eers kruip nadat ons alreeds geleer loop het, want beide van ons het al afsonderlik 'n bietjie landhoppery gedoen in Europa.

[Ek is besig om die roete se beplanning te dokumenteer op Google Maps. Ek hoop dat ek nog daarby sal uitkom om die skakel daarvoor hier by te voeg, as jy lus is om te sien waarheen ons oral gaan.]

[Hersiening: Daar is nou 'n nuwe inskrywing waarin ek 'n bietjie terugkyk op die toer waarvan ek hierbo vertel. Daardie inskrywing bevat ook 'n skakel na die padkaart op Google Maps.]

Lyk my ek is nie eens 'n spikkel nie

2008-08-21T21:19:00.014+02:00

Toe ek in my vorige inskrywing myself as 'n spikkel beskryf het, het ek natuurlik verwys na die miniskule rol wat ek in die bestaan van die mensdom speel. Maar, dit blyk nou dat ek egter te veel van myself gedink het. Ek het vandag 'n vonkpossie ontvang (dankie Jaco :-) ) met 'n paar prentjies wat bewys dat ek nie eens 'n spikkel is nie.

Dit lyk of hierdie prentjies op vele ander hoekies van die wilde wye web al 'n tuiste gekry het, soos 'n mens kan aflei uit 'n Google soektog, maar ek kon nog nie die oorsprong opspoor nie.

Volgende keer as jy weer iemand raakloop wat vol van homself/haarself is, verwys daardie persoon gerus na hierdie bladsy. ;-)

Die planete, in perspektief (op skaal):

Nou, 'n paar hemelliggame groter as ons son:

Hier is waar die vonkpossie se prentjies ophou (behalwe vir twee wat verder ondertoe gewys word), maar dis egter nie die einde van die storie nie. By 'n ander outjie se blog, word daar nog 'n paar stappies verder geneem.

Gaan kyk gerus ook na die ander prentjies wat hy daar het.

Om net terug te keer na die res van die prentjies in daardie vonkpossie: Ons weet mos dat sterrestelsels bestaan uit biljoene van hierdie bogenoemde sterre (en hul gepaardgaande sonnestelsels). Hierdie volgende foto is blykbaar deur die Hubble ruimteteleskoop geneem met maksimum vergroting. Hulle noem sulke foto's "Ultra deep field". Dit wys dat daar nog ontelbare sterrestelsels so ver weg is.

En die laaste foto is blykbaar 'n vergroting van een van die donkerste areas in die vorige foto.

So, hoe groot voel jy nou?

Terloops: ek het juis nou 'n artikel gesien wat vertel hoe Hubble 'n foto geneem het van sterrestelsels anderkant sy maksimum vergroting, deur gebruik te maak van die gravitasionele lens-effek.

Ek is 'n spikkel

2008-08-17T13:16:00.003+02:00

Miskien het jou skoensole al die grond van 'n ander land gekus. Of, dalk het jou tone selfs omgekrul van plesier in die gras wat soveel groener is by jou nuwe tuiste aan die ander kant van die wêreld. Jy sal dan sekerlik vertroud wees met die idee van wisselkoerse en die koopkrag van jou tuisland se geldeenheid.

Het jy al ooit gewonder hoe hierdie konsepte oorgedra sou word na ander wêrelde daar buite in die wye kosmos? Nie? Wel, ek het.

Wanneer ons nuwe wêrelde begin koloniseer, watter geldeenheid sal ons gebruik? Hoeveel koopkrag sou ons kolonies hê wanneer hulle handel dryf met die tuiswêreld, moeder Aarde? En as ons per toeval vreemde intelligente wesens van ander wêrelde raakloop, sal hulle dalk kliphard uitbars van lag wanneer ons klein gekleurde papiertjies met hulle wil ruil vir 'n koeldrankie?

Het jy al ooit werklike armoede van naby beskou? Hoe laat dit jou voel? Waarom is sommige mense so ryk dat hulle nie eens weet wat om met al hul rykdom te maak nie, terwyl ander in die aand op 'n yskoue sypaadjie onder 'n dun lappie opgekrul lê en wonder waar hulle môre iets gaan kry om te eet? Sou hierdie gaping tussen ryk en arm ons ook mettertyd agtervolg wanneer ons eendag op vreemde wêrelde ons alewige rotresies voortsit?

Het jy al ooit gedroom van 'n werk met minder ure? Is jy tevrede met die minimum voorgeskrewe jaarlikse verlof wat elke gewone werker toekom? Het jy ook al 'n honderd-en-twaalf stories op TV gesien wat jou keer-op-keer laat besef dat dit baie meer waardevol is om tyd saam met familie en vriende te spandeer, of in die skone natuur waar jy liters vol kraakvars, onbesoedelde lug kan inasem, as wat dit is agter 'n lessenaar in 'n piepklein afskortinkie? Hoekom bly die meerderheid van ons geboei deur die kettings van die ekonomie wat van ons vereis om die beste deel van ons dag op te offer sodat ons net 'n skynbaar-gemaklike lewe kan bekostig?

Ons leermeester aanboord, die eerbare Mnr. Muller, het onlangs ons breinselle geprikkel met die wonder of kapitalisme dalk binnekort ineen gaan stort. Daar is ook elders 'n bespreking oor hierdie moontlikheid. Maar, is kapitalisme werklik die oorsaak van armoede? Kan sosialisme wel die oplossing wees? Is 'n gemengde ekonomie dalk beter, of slegter? En, watter van die vele ekonomiese stelsels sal geskik wees vir interplanetêre handel? Sal ons geld gebruik? Waar kom geld in elk geval vandaan? Was ruilhandel nie 'n beter stelsel nie?

Vrae, vrae, en nog meer vrae. Ek is nou nie 'n kenner op die gebied van ekonomie nie, maar hierdie tipe vrae hou my gedagtes deesdae amper konstant besig. Ek wil leer hoe ek vir myself (en ander) 'n beter lewe kan skep, en terselfde tyd eendag 'n ruimteskippie kan bekostig. Gevolglik probeer ek verstaan hoe ek, 'n piepklein spikkel, inpas in die magtige omwentelling van fondse, wat heeldag en elke dag rondtuimel soos die oseaanstrome, in transaksies wat plaasvind met 'n straatverkoper, in 'n supermark, in korporasies se aankope departemente, op die effektebeursvloer, oor landsgrense, en selfs in ons nuwe aanlyn skynwêrelde. Hopelik sal ek soos tyd verloop sommige van my ontdekkings ook hier kan deel, veral soos benodig vir sinvolle planeethoppery.

Maar, vir eers sal ek jou los om self 'n bietjie met al hierdie vrae te worstel (as jy nog nie het nie). Gesels gerus saam. Ek is altyd nuuskierig om te hoor wat ander mense dink.

My salary saved the planet today...

2008-07-30T21:55:00.007+02:00

... or at least a small part of it (I think).

Recently, I was faced with a hard choice:

take the position at a company much closer to home (which I already accepted) and thereby gain a fair improvement in my quality of living, or
stay with my current employer (50 minutes away from home by car) for another year at a salary nearly (or possibly even more than) double what I would get from my new employer.

I was a little uneasy about the idea of taking back on my "promise" to work for my prospective employer, but for such large amounts I had to at least give it a thorough consideration.

I have good reasons for not wanting to travel almost 2 hours a day to and from work anymore. So, I had to calculate how big a salary I would need to move closer to my current employer in order to achieve the same life-style improvements. When I discovered that I would need more than double the salary to achieve a life-style improvement that does not even completely match what I would otherwise get (eg. I would be much further away from most of my friends and family), I immediately knew that something was wrong about the whole idea. What was it?

Well, from the way my mind thinks about the world, I immediately realised that this extra cost indirectly translates to an extra strain on the environment. How could I willingly accept such a large salary merely to afford the necessary expenses that would eventually cause so much more harm to the environment? And this, when I can get a better quality of living at half the price?

This is the first time that I have considered my impact on the environment when negotiating for a salary - and it was enlightening. It also made the decision much easier, and I now get other non-financial benefits too, such as working in a new environment on new projects after having been with my current employer for three years.

So, that is how my salary saved a little part of our little planet for a little while.

What do you think? Am I an idiot for not taking the money?

[What's that funny-looking language on the rest of this blog? See the explanation that I posted previously.]

Salige Stilte

2008-07-27T19:42:00.001+02:00

Jou lippe roer, maar die vibrasies tref nie my oordromme nie. Daar is geen lugmolekules hier, tussen jou en my, wat op die branders van jou stem kan dobber nie. Alles is stil, salig stil, hier in die gapings tussen die hemelliggame. Hier is niemand wat in my ore skreeu nie, geen radio omroepers wat simpel musiek uitbasuin nie, geen televisies wat blêr in die agtergrond nie, geen motors wat verby suis nie, of vragmotors wat verby brom nie, geen treine wat klank-klank nie - net doodse, salige stilte. Kan ons net nog 'n rukkie langer hier bly?

Eendag as ek jonk is: Voorkoms

2008-07-09T22:11:00.003+02:00

Hierdie reeks het afgeskop met 'n kort opsomming van areas wat van praktiese belang is wanneer 'n mens soek na verjeugingstegnologië.

Ek wil begin by die onderwerp van voorkoms. Wat help dit tog as jy vir ewig jonk bly, maar mettertyd lyk soos 'n uitgedroogde perske omdat jy 150 somers te veel sonblootstelling gekry het? Daar is immers alreeds 'n groot gespesialiseerde industrie wat op die verjeuging van voorkoms fokus met verskeie kosmetiese produkte. Die meeste vrouens in die moderne westerse samelewing is ook teen hierdie tyd al vertroud met allerhande tegnieke waarmee die jeugdigheid behou kan word [aangesien ek 'n man is en nie in besonder baie kennis oor die onderwerp dra nie, sal ek enige kommentaar van die dames waardeer].

Ek stel glad nie belang daarin om bloot die tekens van ouderdom te verbloem, of enige skade aan te rig ter wille van 'n beter voorkoms nie. Dit is dus gerusstellend om te leer dat daar wel sekere kosmetiese produkte bestaan wat op 'n mikrobiologiese vlak jou vel se jeugdige funksies tot 'n mate kan herstel.

Ek lees in die ensiklopedie Britannica dat kollageen, saam met elastin, die proteïenmolekules is waarvan die strukturele integriteit van gewerwelde organismes (soos ons mense) afhanklik is. Kollageen help met versterking van jou vel, jou gebeendere, jou bloedvate + aarwande en selfs jou tande. Soos 'n mens ouer raak, word minder nuwe kollageen vervaardig en minder ou kollageen word verwyder. Dit lei daartoe dat kollageenmolekules ophoop en dan later aan mekaar gekoppel raak (Engels: "cross-links") en kristaliseer. Dit verminder die rekbaarheid van jou vel (m.a.w. veroorsaak plooie) en are, en gee aanleiding tot algehele styfheid in die liggaam.

Dit wil voorkom of vrouens eintlik 'n effense voordeel het wanneer dit by 'n jeugdige voorkoms kom. Blykbaar bevat 'n vrou se vel baie meer natuurlike anti-oksidante as 'n man s'n. Op grond daavan word haar risiko vir velkanker van sonblootstelling aansienlik verlaag, maar anti-oksidante help ook om veroudering van die vel te verminder deur 'n positiewe uitwerking op kollageen en elastin. Ek kan dus nou verstaan hoekom dit blyk dat vrouens baie later as mans eers tekens van plooie begin wys.

Nou ja, afgesien van skynbare voordele wat 'n kalorie-beperkende dieet op die jeugdigheid van kollageen het, is daar ook gevind dat ~~retinoïensuur (Engels: "retinoic acid")~~ retinol kan help om vervaardiging van nuwe kollageen te stimuleer. Dus, as jy volgende keer wonder watter vogroom om te koop, soek een wat retinol bevat. Dit sal egter net nie kan verseker dat jy soos Madonna op 50 lyk nie.

[Hersiening: Ek het intussen geleer dat retinol en retinoïensuur nie dieselfde molekule is nie; sien ook my volgende inskrywing in hierdie reeks.]

Siende dat ek geen ander produkte vir mans kon vind met hierdie bestandeel nie, het ek onlangs vir my 'n botteltjie "Men's Expert Vita Lift Complete Anti-Ageing Moisturising Cream" met "Pro-Retinol" van Loreal Paris aangeskaf om te beproef of dit sal help om die dongas op my voorkop effens vlakker te maak. ;) Dit is R110 by Pick-n-Pay en R130 by Clicks. Dis slegs 50 ml, so ek gebruik dit liewer spaarsamig en gekombineerd met 'n goedkoper algemene vogroom. Ek is nou in die helfde van my tweede week uit die vier weke waarbinne 'n mens sigbare resultate behoort te sien. Ek wag nog angstig...

Onlangse bevindinge toon dat 'n sekere vetmolekule ook 'n bydrae kan maak tot verjeuging van die vel. Daar is verder sprake dat die koënsieme Q10 (Engels: coenzyme), soos bevat in sommige Nivea produkte, teoreties voordelig kan wees vir kollageen en elastin produksie. Daar is egter nog geen beduidende wetenskaplike navorsing hieroor gedoen nie.

Vir meer inligting oor verjeugingsbehandelings kan ek jou verwys na 'n webwerf wat ek gevind het met goeie verwysings na wetenskaplike literatuur.

Terloops: daar is ook al medisynes ontdek wat die kruiskoppeling tussen kollageenmolekules kan breek om verouderde are se jeugdigheid te herstel.

Eendag as ek jonk is...

2008-07-09T08:56:00.001+02:00

Jy sal dalk onthou hoe ek vantevore besin het oor die noodsaaklikheid van verjeugingsmedisyne vir 'n planeethopper met planne vir enige sinvolle planeethoppery. Ek is nog nie eens 30 nie - 'n jong man in die fleur van my lewe (haha, gmpf) - en tog kan ek alreeds waarneem hoe vader tyd elke aand, wanneer ek hom nie kan uitvang nie, 'n stukkie van my jeug by my kom steel sodat hy vir ewig kan voortleef, alhoewel hy self nooit jonger word nie.

Daar is verskeie (belangrike) fundamentele, mikrobiologiese faktore van die verouderingsproses (pdf, 236 Kb) wat wetenskaplikes uit 'n teoretiese oogpunt met gevorderde navorsingsgereedskap probeer oplos. Getrou aan my praktiese uitkyk op verjeuging, wil ek ondersoek instel na oplossings wat alreeds gevind is en dalk selfs beskikbaar is vir ons om te gebruik.

Om sinvolle oplossings te vind, probeer ek in gedagte hou dat veroudering 'n praktiese impak op jou lewe het in hierdie areas:

jou voorkoms
jou beenstruktuur
jou beweegbaarheid
jou gesondheid
jou verstand

Dis nuttig om op te let dat enige gegewe oplossing 'n spesifieke proses mag teiken op 'n mikrobiologiese vlak, maar dan moontlik meer as een van die praktiese areas in my lysie beïnvloed.

Hierme wil ek dan die "Eendag as ek jonk is" reeks afskop waarin ek elk van die areas in bogenoemde lysie wil ondersoek.

Nuwe gesig

2008-07-06T15:10:00.004+02:00

Waarmee is ek deesdae so besig dat ek nog nie weer 'n inskrywing gemaak het nie?

Ek het sopas die voorkoms van die Planeethoppertjie webblad verander. Kom kyk gerus en gebruik die meningspeiling om te sê of jy dink dis goed of goor.

Die idee agter die verandering, is dat ek dit oorweeg om die blog na wordpress te skuif. Ek is nog besig om al die faktore te bestudeer, so dit gaan nog 'n rukkie wees voor ek 'n besluit neem. Maar vir nou wil ek net die voorkoms van die blogspot en wordpress weergawes so na as moontlik aan mekaar kry. Die wordpress weergawe is egter nog nie oop vir die publiek om te besigtig nie.

Ek is ook huidiglik besig om te werk aan 'n nuwe inskrywing, maar dit vereis so 'n bietjie navorsing en my tyd is redelik beperk, so wees asseblief net 'n rukkie geduldig. :)

Beter dae

2008-06-19T21:06:00.001+02:00

Somtyds kyk ek na die wêreld, en sug dan vir al die boosheid wat ek sien. In sulke tye is dit maklik om te verlang na die dag wat ek met my ruimteskippie hierdie plek kan verlaat, en selfs my te bekommer dat daardie dag nog so ver weg lê.

Maar, diep binne myself sien ek ook die boosheid raak - daardie selfde boosheid waarvan ek wil wegvlug. Dalk is dit 'n goeie ding dat ek nog nie 'n ruimteskippie besit nie. Dalk sou ons menseboosheid maar net mettertyd versprei tot daardie nuwe wêrelde wat ek sou besoek. Dalk is dit beter dat ek eers moet leer om van my eie boosheid ontslae te raak.

Was die wêreld nie eens 'n beter plek nie? Dalk nie, maar daar was sekerlik spesifieke tye wat dinge beter gegaan het. En selfs vandag is daar nog plekke waar goeie dinge gebeur. Kan ons dalk iets leer daaruit?

Ek dink die wêreld was beter toe:

die lug skoon was
daar minder motors op die paaie was
daar minder mense was
almal genoeg gehad het om hul dors te les en honger te stil en rustig te slaap
daar nie sprake was van sosiale status (en gepaardgaande besit van blink goetertjies) nie
jy nog die paaiemente van 'n lening op 'n redelike huis kon bekostig met 'n redelike salaris
jy nog 'n huis kon koop met 'n tuin groot genoeg om jou bene uit te strek
daar nog meer bome as geteëlde dakke in woonbuurte was
daar nog wye oop natuurlike spasies in jou tuisdorp was
kinders nog veilig in publieke areas kon speel
jy nie konstant moes vrees vir jou of jou kinders se lewe nie
jy nie enige bekommernisse gehad het nie
jy nog die vermoë gehad het om jou God te vertrou
mense nog vir mekaar omgegee het
daar eerbaarheid was in beskerming van swakkes
jy 'n vreemdeling in nood kon uithelp sonder om te verwag dat hy jou sal te na kom
mense nie rede gehad het om mekaar te wantrou nie
mense nog kon opstaan vir reg, en teen verkeerd
menslikheid nog belangriker was as mensegedrag
mense nog kon waardeer hoe kosbaar die lewe is
leiers met wysheid kon regeer tot voordeel van al hul mense
leiers nie net hul magsposisies wou misbruik vir eie gewin nie
goed genoeg nie goed genoeg was nie
mense nog kon droom

Dit herinner my nogal tot 'n mate aan my kinderdae. Kan ons nie maar net almal weer kinders word nie? Dan kan ons weer rondhardloop in ons buurte en maatjies maak met ander vreemde kinders, en toebroodjies uitruil of deel met honger maatjies, en mekaar beskerm teen boelies (met kleilatte en ertjieblasers ons gevaarlikste wapens), en boomhuise bou, en met ons fietse mekaar jaag, en in die lang gras op die heuwel lê en opstaar na die sprokies wat die wit wattewolkies vir ons vertel, en lag, uit die holtes van ons mae, en vertrou dat ons magies gevul sal word wanneer ons by die huis kom, en vir niks banger wees nie as vir 'n pakslae of 'n denkbeeldige monster onder die bed.

[Soos jy kan sien, fokus my lysie op menslike faktore - alles te danke aan mense en alles afhanklik van mense se denkwyses en gedrag. My lysie is onvolledig. Vertel my asseblief wat, na jou mening, die wêreld 'n beter plek maak / gemaak het. En ja, wees maar snaaks - net nie bar nie (kinders mag dalk ook hierdie blog lees).]

Why no English?

2008-06-16T22:05:00.001+02:00

My initial language-processing neurological pathways were constructed around the scaffolding of symbols and sounds that are collectively known as the Afrikaans language. Yet, even before I went to school, while those same synaptic networks were still very pliable, I already had a couple of English friends. By now, thanks to many good teachers, I can think and communicate in both languages almost equally well.

At the conception of this blog, I found it quite hard to decide on which language it would be based. On the one hand, I feel that I can conjure up more vivid and colourful images and expressions (including a few amusing neologisms) when using Afrikaans. I mean, an expression like "little planet hopper" just does not have the same ring to it than "planeethoppertjie" does. On the other hand, I have many English speaking friends that do not understand Afrikaans.

This blog was initially aimed at providing some alternative, light-hearted amusement to friends (and, to whomever else finds it enjoyable, and while at the same time serving as a medium to share some fascinating discoveries that I have made, either from following scientific news, or from merely observing my environment). As such, I would have found it more pleasurable to make it accessible to all of them. But, as I considered all the factors, I could not ignore the multitudes of existing English blogs that already serve a similar purpose. I have very little time at my disposal (and so does my intended audience), so it is important to me that I don't become just another blogger with no significant value to add. I had to create something unique that could not be found elsewhere on the web. So, Afrikaans it had to be.

It is sad to me that many of my friends will never have the opportunity* to laugh at my creations and come along to play on far away, breathtaking worlds, unspoilt by evil human hands. But at least (I hope) this is not a dull blog. ;)

I do, however, believe that I may on specific occasions feel inclined to compose an English entry. This would mostly happen when I want to share knowledge or understanding about material that is not available in general on the web. I shall categorise such entries under the "English Posts" label, which you can find on the menu bar to the right.

* Even with the appearance of automated language translators, many of the underlying cultural nuances might not be recognised and therefore loose its comic effect.

Anderkant die Blou Berge

2008-06-04T15:24:00.004+02:00

Onthou jy die dae as kind, toe jy nog in 'n klein dorpie gewoon het, omring deur enorme blou berge, behalwe na die Weste, waar 'n dun kronkelpaadtjie jou na die volgende dorp kon neem, en na die Suide waar die groot blou see uitgestrek het tot ver verby die horison? Die ou vissermanne het altyd vertel hoe die berge langs die kus af strek tot waar die oog nie kan sien nie, en niemand was al ooit so ver met 'n klein vissersbootjie nie.

Onthou jy die brandende begeerte vir avontuur en ontdekking van die onbekende, en die nuuskierigheid oor wat anderkant die groot blou berge lê? Onthou jy die planne wat jy beraam het om eendag jou klein dorpie te verlaat sodat jy daardie berge kon uitklim en vir die wêreld kon vertel wat jy daar gesien het? Of, onthou jy dalk eerder hoe jy nog wou sien wat anderkant die groot blou see lê?

Nie? Hmmm... wel, ek ook nie.

Maar ek het my vanoggend dit verbeel toe ek na die berge rondom my geboorte dorpie kyk, en probeer indink hoe dit moes voel om as klein seuntjie daar groot te word in die tye toe die wye onbekende nog anderkant daardie eens magtige blou berge uitgestrek gelê het. Vandag is daar 'n wye kronkelpad waarop jy gemaklik met 'n motor langs die berg kan opry en verby tot by die volgende dorp en selfs verder - sonder veel moeite, en sonder om eens die kleinste bietjie aandag te gee aan hoe ontoeganklik daardie wêreld was so ver in die verlede. En met lugvervoer en vingerpuntkennis, gaan kuier ons sommer maklik by vriende en familie anderkant die eens magtige blou see.

Hoekom moet ek nou anders voel as 'n klein seuntjie wat opkyk na die enorme blou hemelruim, en wonder wat daar anderkant lê. Natuurlik het die wilde wye spinnerak van kennis vir ons al aan heelwat van daardie wêreld bekendgestel, want ander avonturiers het reeds hul biologiese en meganiese oë daarheen gestuur. Maar, daar is nog soveel onondekte onbekendheid daar buite. Hoeveel monsters en juwele en fantastiese kulture en ongelooflike medisynes lê nie en wag vir ons daar ver nie? Ek sal nogal graag eendag hierdie klein aardeballetjie wil verlaat sodat ek daardie blou hemelruim kan oorsteek en vir die wêreld vertel wat ek alles daar gesien het. En jy?

Man van Staal

2008-05-31T17:05:00.002+02:00

Die fliek "Iron Man" het onlangs die rondtes gedoen. Dit het 'n hele aantal van my ingeneursintuie met plesier geprikkel. Ek verneem dat selfs mense wat nie normaalweg van aksie-/wetenskapfiksie-/"comic"-flieks hou nie, wel ook hierdie een heel vermaaklik gevind het. Ek dink dis dalk deels te danke aan hoe die fliek ook so 'n bietjie van 'n mens se rebellesintuie kielie. Dit skop 'n paar stereotipiese "comic" reëls in die stof en los jou dus met 'n effense gevoel van "jinne, dit was verfrissend". Enigiemand wat verskil hiermee?

Een van die interessante aspekte van die fliek wat 'n aantal mense reeds uitgelig het, is hoe dit gebruik maak van heelwat tegnologiese ontwikkelinge waarmee ons wetenskaplikes en ingenieurs alreeds eksperimenteer. Onlangs was daar ook 'n outjie op die nuus wat oom Leonardo Da Vinci se persoonlike vlerke vervolmaak het en sommer nes 'n gewone vliegtuig deur die lug heen-en-weer kan tol en rits.

Wat vir my egter selfs meer merkwardig was as die tegnologie wat uitgebeeld is in die fliek, is die tegnologie waarmee die beelde geskep is. Die realisme van die rekenaargeskepte grafika wat gebruik is, is asemrowend (as jy na sulke dinge oplet). Sou jý kon sê dat Tony Stark se metaalpak nie werklik bestaan, behalwe as elektroniese patrone in 'n rekenaar se geheue nie? Wel, ek kon nie die verskil agterkom nie. Ek het onlangs gelees dat ons binnekort 'n superrekenaar sal kan bou wat in werklike tyd driedimensionele grafika so realisties sal kan skep dat ons glad nie sal kan sien dat dit bloot 'n namaaksel is nie. Dis ook opwindend om te hoor van nuwe wiskundige modelle wat belowe om selfs 'n gewone tafelrekenaar toe te laat om realistiese beligting te bereken in werklike tyd vir die vertoon van virtuele omgewings.

Afgesien van 'n paar ander ontbrekende tegnologië (waarvan meeste of almal ook tans ondersoek word), sal ons binnekort dus ons ruimteskippies kan uitrus met 'n regte holodek soos in Star Trek se jonger "Enterprise"-modelle. Hoe pret sal virtuele vermaak nie dan vir ons word nie? Sal dit kan help om ons siele te troos as ons ver weg op ons opwindende ontdekkingsreis vir 'n oomblikkie terugverlang huistoe? Of sal ons dit eerder gebruik om ons eie virtuele wêrelde op te toor, waarheen ons kan "reis" sonder oom ooit 'n regte sterrespringer te bou?

Wegkruipertjie

2008-05-19T21:12:00.009+02:00

Kom ons gaan besoek die eerste planeet op ons sterrespringer se roetekaart. Wat sal ons sien as ons daar kom? Sal daar (semi-)intelligente wesens daar wees? Of dalk net plante en diere? Wat sal ons doen as ons daar kom? Sal ons ons ruimteskippie sommer gaan parkeer op die eerste oop spasie wat ons kan vind, rondharloop en mooi blink klippies optel of blomme pluk? Sal ons die diere begin jag vir kos? Sal ons die plante begin eet? Sal ons probeer kontak maak met die inheemse bevolking?

As 'n wetenskaplike, en iemand wat al 'n groot waardering en respek vir die natuur ontwikkel het, sal ek 'n sterk teenstander wees vir sulke onverantwoordelike gedrag. Ons het 'n ryk geskiedenis, vol foute wat ons voorouers gemaak het en gelei het tot die uitwissing van verskeie spesies en selfs kulture. Ons het die geleentheid om te leer uit sulke foute. Ons is mos nie vir grappies geforseer om geskiedenis te leer op skool nie.

Ek stel voor dat ons vir eers die rol van waarnemer aanneem en die kat mooi uit die boom uit kyk voor ons inboender en onsself blootstel aan een of ander dodelike kiem, of giftige plant, of gevaarlike dier. En ook, aan die ander kant, om te keer dat ons die natuurlike omgewing besmet met ons eie kieme en ons ingebore vernietigende gedrag. Om dit reg te kry, sal ons onsself moet wegsteek vir die hemelwaarts-gerigde oë van enige intelligente wesens wat dalk om 'n kampvuurtjie lê en die oorgeërfde verhale van die konstellasies met mekaar deel.

So 'n paar jaar gelede het 'n vriend my vertel van aktiewe kamoflering (Wikipedia het meer inligting, en TIME het 'n mooi foto). Dit maak gebruik van 'n kamera en tipies 'n buigbare vertoonskerm wat die beeld aan die ander kant van die weggesteekte voorwerp/persoon vertoon. Jy moes dit al in daardie een James Bond fliek gesien het. Intussen het wetenskaplikes wat met sogenaamde metamateriale speel 'n werklike onsigbaarheidsmantel geskep wat ligstrale rondom 'n voorwerp kan buig. Oorspronklik kon hulle dit slegs regkry vir mikrogolfstrale. Maar, nie lank daarna nie (en bo meeste van ons se verwagtinge) was dit moontlik om ligstrale in die visuele spektrum so te buig. Aanvanklik het die tegnologie ook net in twee dimensies gewerk, so jy kon nogsteeds die voorwerp sien as jy van bo af kyk, maar dit het nou selfs begin moontlik word om 3-dimensionele onsigbaarheid te bewerkstellig. Vir nou werk die tegnologie net met baie klein voorwerpe, maar hoe lank sal dit neem voor volledige skepe en ruimteskippies onsigbaar kan word? Boonop lyk dit nou selfs moontlik om "onsigbaar" te word vir klankgolwe. Ons kan dus nou meer gerus wees om planete van naderby te ondersoek, sonder om bekommerd te wees dat iemand ons sal sien óf hoor.

Die vreemde ding omtrent onsigbaarheidsmantels wat ligstrale buig, is dat wanneer jy binne die mantel is, sal geen ligstrale by jou oë uitkom nie. Met anderwoorde, jy sal niks kan sien nie. Dit help veel, né!

Anargie = Vryheid

2008-05-10T16:57:00.001+02:00

[Waarskuwing: hierdie inskrywing bevat heelwat menings en minder feite, maar darem ook 'n paar interessanthede]

En nou my mooi wiskundige afleiding, vanaf my vorige inskrywings:

as Sekuriteit = Vryheid

en Anargie = Sekuriteit

dan is

Anargie = Sekuriteit = Vryheid

Of in Afrikaans: anargie is vryheid; anargie gee vryheid. Jy mag dalk nog nie voorheen hierdie twee konsepte bymekaar gesit het nie, maar as jy mooi daaroor dink, is dit eintlik baie waar. [eintlik is daar baie ander parameters wat saam vryheid definieer, maar ons kyk nou net na hierdie een]

Hoe was die wêreld voor die mens ontstaan het? Alles was vry om te doen en beweeg soos hulle wou. Hoe was die wêreld voor die mens wette en regerings uitgedink het? Almal was vry om te maak soos hulle wou. Die probleem is egter dat as die mens in sy natuurlike vorm toegelaat word om in vryheid te bly leef, het hy/sy die vermoë om die vryheid van ander in te perk, aspris of per ongeluk. So het 'n natuurlike orde ontstaan waarin die magtigste mense kon slawe maak van ander mense (en die mens in die algemeen maak elke dag slawe van diere, en plante, en grondstowwe, en deesdae selfs bakterië en virusse - eintlik mettertyd maar alles).

Wette het dus ontstaan waarmee beoog is om mense te laat saamstem oor sekere aspekte van die samelewing, sodat almal ten minste 'n mate van vryheid kan beleef. In die moderne wêreld begin hierdie wette (en selfs sosiale norme) ons vryheid weer tot so 'n mate inperk dat ons eintlik maar net weer slawe van die moderne samelewing word.

Dis op tye wanneer ek hieraan dink, dat ek weer opkyk na die sterre. Daar heers anargie. Geen wette of reëls kan jou daar onderdruk nie. Alles is nog mooi en skoon in 'n natuurlike toestand. Dis waar ek wil wees, vry van al die nonsens waarmee ons onsself so belemmer.

Maar, gelukkig kan ek leef in my eie stukkie anargie hier op planeet Aarde. Wanneer ek op my eie is, kan ek mos maak soos ek wil. In my gedagtes kan ek dink wat ek wil. Niemand anders kan grense daarom plaas nie. En, as ek 'n grens teëkom wat ek per ongeluk toegelaat het om geplant te word, dan het ek die vryheid om dit af te breek, as ek weet hoe. Dis slegs wanneer ek in aanraking kom met ander mense dat ek myself maar sal onderwerp aan die reëls, ter wille van die behoud van vrede. Dink 'n bietjie daaroor: elkeen van ons beleef mos eintlik ons eie stukkie anargie.

Dis eintlik nogal vreemd: alhoewel ek nog effense neigings het om die negatiewe reaksies (van my natuurlike self) te koester wat normaalweg kan uitdraai daarop dat ek sal inbraak maak op iemand anders se vryheid, is ek baie bewus van daardie neigings en is ek wel instaat daartoe om aktief myself te keer om daardie reaksies uit te leef (dink 'n bietjie watter reaksies jy koester as iemand jou te na kom, en hoe jy dan in werklikheid reageer). Ek doen so omdat ek wil, nie omdat ek moet nie, want vryheid is 'n waarde wat ek aan almal gun. 'n Mens sou kon sê dat as wette nie meer bestaan het nie, sou ek hulle nogsteeds gehoorsaam het (ten minste daardie wat sin maak in terme van goeie waardes). Die vraag is: het ek hierdie vermoë ontwikkel juis omdat ek onderwerp was aan die wette, of is dit iets wat ek in elk geval sou kon aanleer deur interaksie met ander mense? Ek dink wel dat elke persoon die potensiaal het om in vrede met alles en almal anders saam te leef, en dat dít juis die mentaliteit is wat die mens eintlik benodig om wette nutteloos te maak en in volkome anargie te kan oorleef - ten minste op 'n sosiale vlak. Die San kultuur het reeds bewys dat dit moontlik is. Maar, in te veel gevalle in ons huidige samelewing, word daardie potensiaal bloot geensins ontwikkel nie. Dit vereis dan die moeite om wette toe te pas en oortreeders se vryheid weg te neem deur hulle in tronke op te sluit. Van watter waarde is dit werklik?

Ek hou dus nogsteeds van die idee dat ons tegnologie kan ontwikkel wat wette oorbodig sal maak, want dis hopeloos te moeilik om mense se mentaliteit reg te kry. Laasgenoemde is boonop nie eintlik iets wat vorseer behoort te word nie. Na my mening moet dit gekweek word deur die regte omstandighede daarvoor te skep. Plus, tegnologie sal ook kan help met nie-menslike gevare soos die magtige verdelgers van ander intelligente spesies met hul eie belaglik waansinnige wette, of massiewe swart gate wat gulsig wag om jou elementêre partikels uit jou liggaam uit te suig. ;)

Anargie = Sekuriteit

2008-05-05T21:03:00.003+02:00

Watter gedagtes word by jou opgewek wanneer jy die woord "anargie" teekom? Dalk 'n bietjie angs, 'n bietjie vrees, of eerder kleurryke beelde van 'n idilliese utopia? As jy belangstel om te volg wat hierdie aspirant-planeethoppertjie se vreemde brein-chemikalië opdis as idees en deur middel van bevele aan ratse vingers wat oor knoppies dans in elektriese seine omskakel sodat dit op 'n vertoonskerm deur jou visuele sintuie kan meng met jou eie brein-chemikalië, dan is daar dalk 'n klein moontlikheid dat ek jou uiteindelik sal kan oortuig dat die idee van anargie eintlik iets ongelooflik mooi kan wees. [sjoe, ek hoop jy kon daardie laaaang sin volg]

Die vergelyking in die titel van hierdie inskrywing kan jy van albei kante beskou en dit sal nogsteeds waar bly (soos die gelykheidsteken natuurlik aandui). Jy glo my nie?

Aan die een kant: wanneer anargie heers [hahaha, 'n bietjie van 'n paradoks?], dan is daar 'n definitiewe groot behoefte om genoegsame sekuriteit aan te skaf as jy enigsins belangstel om te oorleef. As daar nie enige polisie of weermag is om jou te beskerm nie, dan moet jy maar jou eie newe-ent beveilig. Jy kan ongelukkig nie vertrou dat ander mense nie met jou gaan lol nie.

Aan die ander kant: as elke lewende of nie-lewende entiteit volkome beskerming geniet, dan is daar mos geen plek of nut meer vir regerings en wetgewing of politieke beleide nie. Elkeen kan maak soos hy/sy lus het sonder om bang te wees dat hy/sy self seerkry of dat iemand/iets anders seergemaak kan word.

Uit ervaring weet ons dat die mens nie van nature in 'n anargie kan lewe sonder om alles en almal anders mettertyd te vernietig nie (en in die proses hom-/haarself ook). Dis mos hoekom ons wette maak - sodat ons ten minste oor 'n paar goedjies kan saamstem met die hoop dat dit sal help dat ons nie mekaar se kele sal afsny nie. Dis nogal 'n hartseer/patetiese stand van sake.

Maar, ek sien nog 'n blink toekoms, wat moontlik gemaak word deur tegnologië waarvan ons nou nog net kan droom: 'n toekoms waar jy volkome veilig kan wees teen aanslagte van enige aard - van die kleinste mikroskopiese virus-infeksie, tot die grootste kosmiese swart gat wat gulsig wag om jou elementêre partikels uit jou liggaam uit te suig.

Hoe lyk die toekoms vir jou?

[Sommige van julle mag dalk alreeds aflei wat die titel van my volgende inskrywing sal wees. Hou hierdie spasie dop vir die slotsom in my subjektiewe, onwetenskaplike en onvolledige (on)wiskundige afleiding.]

[Hersiening: Lees gerus ook die vorige en opvolgende inskrywings in hierdie reeks.]

Sekuriteit = Vryheid

2008-04-27T21:13:00.003+02:00

Verbeel jou jy is heel gelukkig besig om met jou sterrespringer van planeet tot planeet te hop, en skielik beland jy in die middel van 'n gebied waar ander intelligente wesens alreeds die ruimte begin beset het. Gestel nou dat hulle een-of-ander belaglik waansinnige politieke beleid onderskryf wat bepaal dat niemand behalwe 'n gekose groep ruimtetaxi's daardie gebied mag betree nie. Jy het geen manier om aan hulle te verduidelik dat jy nie bewus was van hul beleid nie - jy verstaan nie eens hul taal nie! En, met jou aankoms is daar alreeds outomatiese sekuriteitsrobotjies op die toneel wat nie huiwer om jou skippie aan flarde te skiet nie.

Maar wag! Toe jy laas met jou skippie by die huis was, het jy gesorg dat jy die nuutste anti-sekuriteitsrobotjie beskermingstoerusting in jou skippie integreer. Groot is die verbasing op die gesigte van die eienaars van hierdie robotjies wanneer hulle op hul sekuriteitsmonitors sien dat hul besonderse duur, "gesofistikeerde" sekuriteitstelsel nie eens 'n skrapie op jou bakwerk los nie [iemand sal daardie verkoopsman moet "aanspreek"]. Dus rol hulle die groot kanonne uit en roep hulle die hulp in van hul konfederasie se magtige verdelgers - enorme oorlogskepe waarvan jy nie eens die einde kan sien nie.

Maar, soos hulle die superverwarmde 10 000 Kelvin plasmabolle na jou toe afvuur, begin hulle self een-vir-een tot stof terugkeer en die ewigheid sien. Hulle het nie gereken daarop dat jou skippie toevallig in sy standaard model met 'n plasmaweerkaatsingstelsel by die fabriek uitrol nie.

Of dalk is hierdie situasie net plein belaglik in sigself.

Die punt van die storie is eintlik dit: as jy jouself teen enige gevaar (moedswillig of per ongeluk) kan beskerm, dan het jy mos volkome vryheid en kan jy doen absoluut net wat jy wil, sonder agting vir enige politieke beleide of wette waarvan jy bewus of onbewus is - behalwe natuurlik om iemand (of iets) anders seer te maak wat die selfde beskerming geniet. Dink 'n bietjie hoe hierdie idee (selfs in 'n afgeskaalde sin) in ons wêreld van toepassing is, in vandag se tye en ook deur die geskiedenis.

Ons is nog baie ver van die tipe situasie wat hierbo uitgebeeld is, maar vir die hier-en-nou op planeet Aarde begin ons alreeds tegnologië bekom wat ons sal toelaat om onself ten minste teen ons eie primitiewe projektiel-afvurende handwapens (ook beter bekend as gewere) te beskerm. Vordering in nanotegnologie het al begin aandui dat ons dalk nog binnekort gewone klere sal kan dra wat bestand is teen koëls. Meer onlangs, het verdere vordering met dieselfde tegnologie gewys dat ons klere selfs die koëls sal kan laat terugbons, eerder as om 'n bloukol op jou vel te los.

Die vraag bly staan natuurlik oor wanneer hierdie produkte kommersieel beskikbaar sal wees en hoeveel arms en bene jy sal moet gee om dit te bekostig.

[Hersiening: Lees gerus ook die volgende en opvolgende inskrywings in hierdie reeks.]

Ruimteagentskap vir SA

2008-04-27T19:39:00.003+02:00

Ek het hierdie naweek uitgevind dat Suid-Afrika op die punt staan om 'n nasionale ruimteagentskap te stig. Hierdie plan is blykbaar vir 'n geruime tyd al aan die ontwikkel. Een van die kern doele is om die Houwteq fasiliteite in Grabouw by Denel oor te koop en op te knap sodat dit gebruik kan word vir ontwikkeling van satelliete, en ook potensieël ons eie lanseervermoëns (ook bekend as vuurpyle).

'n Mens kan 'n bietjie wonder oor wat die agentskap se naam sal wees, want daar is alreeds heelwat ander instansies met die naam

SANSA (vir SA Nasional Space Agency)

sowel as die huidige voorlopige keuse van

SASA (vir SA Space Agency).

Alhoewel ek 'n voorstander is vir die bevordering van ruimtetegnologie, is ek egter nog half in twee gedeel oor hierdie idee.

Wat dink jy? Sien jy 'n rooskleurige toekoms waarin SA dalk selfs die vermoë sal ontwikkel om Suid-Afrikaners na die Maan te stuur [nie dat dit in die plan is nie], of sal dit maar soos menige ander staatsinstansies lei onder korrupsie, wanbestuur en algemene rompslomp [ek was nou te lui om verwysings hiervoor te soek, maar jy behoort dit gereeld in die nuus te sien]?

Die nietigheid en ewigheid van tyd

2008-04-19T15:46:00.006+02:00

Hoeveel planete sal jy graag in jou leeftyd wil besoek? Ek sal graag wil uitvaar op 'n planetejag en so veel as moontlik wêrelde sien waar daar alreeds vorms van lewe bestaan. Hoe sal ons visuele sintuie nie geprikkel word wanneer ons sulke ondenkbare nuwe natuurskoon aanskou nie?

Hoe lank sou dit my neem om so baie wêrelde te besoek? Met soveel onbekendheid daar buite in die ruimte sal dit 'n ewigheid neem, en nog meer, om my nuuskierigheid te bevredig. Maar, met my huidige lewensverwagting (wat nog verder kortgeknip is deur verskeie vorme van besoedeling), sal ek waarskynlik nie eens die dag sien wat ons eerste ruimteskippie 'n nuwe wêreld langs 'n ander ster bereik nie.

So hoe nou gemaak? Ek sal my maar wend tot die ongelooflike krag van die mediese wetenskap in die hoop dat ek vir ewig kan jonk bly - wel, ten minste tot ek doodgaan.

Daar was al baie filosofiese en sosiologiese debatte oor die implikasies en wenslikheid van lewensverlenging. Maar, ek hou daarvan om daarna te kyk uit 'n praktiese oogpunt, veral met die oog op my uiteindelike planeethopvermoë.

Daar is baie brokkies inligting wat ek nog sal wil deel oor hierdie onderwerp, maar vandag het ek 'n interessante een raakgeloop wat ek solank hier wou noem. Die meeste mense is bewus van ons afhanklikheid van insulien om ons bloedsuikervlakke in toom te hou sodat ons nie suikersiekte of ander verwante siektes ontwikkel nie. Maar, wat meeste mense (insluitend ek self) nie weet nie, is dat insulien eintlik 'n tweesnydende swaard is. Dit is ook verantwoordelik daarvoor dat ten minste twee tipes proteïene onderdruk word, wat andersins help om weerstand te bied teen oksidasiestres, verskeie gifstowwe en ander vorme van stres. Met ander woorde, insulien veroorsaak ook dat ons nie so lank kan jonk en gesond bly as waartoe ons dalk in staat is nie.

Ek wonder hoe lank die spesialiste sal neem om onder die kap van hierdie byl te kom en vir ons so toelaat om meer gesonde lewens te begin beleef.

Sterrekinders

2008-04-13T17:00:00.001+02:00

Ek het Vrydagaand vir Martian Child op DVD gekyk. Dit laat 'n mens nogal 'n bietjie dink oor jou plek in die wêreld - hoe almal altyd wil hê dat jy normaal moet wees. Dit het my weer herinner aan hoeveel keer ek al self gewonder het of ek nie dalk van 'n ander planeet af kom nie - selfs meer so as 'n grootmens as toe ek 'n kind was.

Ek wonder nou hoeveel ander mense nie al daardie selfde vraag oor hulself gevra het nie. Ons is almal tog juis nié normaal nie en ek sal nie verbaas wees as ons almal so nou en dan voel of ons nie regtig inpas in die samelewing nie. "Wie sal dan nou ooit kan begryp wat in my gedagtes aangaan?" Jy sou selfs jou verbeelding kon vrye teuels gee en wonder of dit nie dalk 'n ingeboude terughunkering is na ons werklike geboorteplek nie: die sterre.

Ja, ons is tog almal sterrekinders, geskep uit sterrestof, vervaardig in die groot sonfabrieke van die melk-weg waar produksielyne verfyn is tot op die femtoskaal, by die punt waar twee atoomkerne saamsmelt en 'n nuwe chemiese element vorm - net so uniek teenoor al die ander elemente soos 'n enkele persoon teenoor al sy medemense.

Sterrespringer

2008-04-10T22:19:00.007+02:00

As jy dalk nog onder die indruk is dat ons met die vuurpyle van vandag (of selfs van more) by 'n nuwe wêreld sal uitkom, het ek ongelukkig slegte nuus vir jou. Ek sal sien of ek later 'n bietjie kan uitbrei hieroor. O ja, en Mars tel nie, want ons het alreeds met hom kennis gemaak (al ons ander planete ook).

Wat ons nodig het, is 'n sterrespringer - 'n vaartuig wat van een ster tot 'n volgende kan spring met 'n blote knip van jou oog. Nou goed dan, miskien nie heeltemal so vinnig nie, maar ten minste binne 'n sinvolle tyd sodat ons nie almal oupa- of oumagrootjies is nog voor ons ons eerste bestemming bereik het nie.

Natuurlik gaan die kennis wat ons ontvang het van ons wyse leermeesters, Isaac Newton en Albert Einstein, ons nie veel help nie. Jy mag dalk dink dat ons dan vir ewig verdoem is tot hierdie een planeet, maar wat jy dan nie weet nie, is dat daar alreeds sprake is van meganismes wat dalk sterspringery sal toelaat.

Min mense het al gehoor van Burkhard Heim, want hy het nie veel uit die huis gekom en met mense gemeng nie. Maar wat Heim gedoen het, is merkwaardig. Hy het kennis van kwantum fisika geneem en dit gebruik om Einstein se algemene relatiwiteitsteorie uit te brei. Daarmee kon die massa van fundamentele partikels teoreties bereken word tot 'n akkuraatheid wat goed ooreenstem met werklike metings - iets wat die standaard model blykbaar nie kan doen nie.

Walter Dröscher en Prof. Jochem Häuser het gebou op Heim se werk en onlangs 'n nuwe moontlikheid vir reise deur die kosmos voorgestel. Sal hul voorgestelde eksperimente misluk, of skyn hulle dalk wel 'n liggie op die pad na ons uiteindelike planeethoppery?

My huisie is 'n ruimteskip

2008-04-09T22:45:00.008+02:00

My geboorteland is in anargie, of bitter naby daaraan. Die polisiemag en ander wetstoepassers sukkel maar om selfs net 'n bietjie orde te behou. Die regering het amper geen benul van eens basiese dienslewering nie. Helfde van die weermag is besig om ander lande te "help". Heelwat burgers begin voel dat dis nou maar elke-man-vir-homself.

Jy kan nie meer vertrou dat jou ligte gaan aanbly nie [gelukkig save blogger.com my post outomaties]. Jy is nie werklik gewaarborg van genoeg skoon drinkwater nie. Die paaie is net-net rybaar. Die rioolstelsels begin ook nou kraak. Jy kan glad nie verwag dat iemand anders jou gaan beskerm teen booswigte nie. Vir alle praktiese doeleindes is ons eintlik maar terug in die "wilde weste" en jy moet maar begin kyk na hoe jy vir jouself kan sorg.

Dis nie besonders anders as hoe dinge in die buitenste ruimte is nie [al ooit daardie briljante reeks "Firefly" gesien?]. Daar is geen reëls daar nie: geen polisie wat jou gaan arresteer as jy jou skippie op iemand anders se maan parkeer nie; geen kos of water nie; geen badkamergeriewe nie; geen beskerming teen die elemente nie; omtrent geen van enigiets nie. Jy moet alles wat jy nodig het saam met jou vat (en genoeg vir waarheen jy ookal oppad is).

So kan jy sien dat enige tegnologie wat jou sal instaat stel om in jou ruimteskippie te oorleef, presies net so vir jou ook sal instaat stel om in jou huisie in enige land (met of sonder orde) te kan oorleef - tot 'n groot mate in elk geval. Wag 'n bietjie - jy't dan nie eintlik eens 'n huisie nodig nie, het jy?

Jou skippie ís jou huisie.

[Ons het nog nie skippie-huisies nie, maar ek kan seker solank my huisie begin inrig soos 'n skippie.]

Laat ons ver-trek

2008-04-09T22:06:00.008+02:00

Kom ons spring gou eers 'n entjie in die toekoms in. Gestel ons het nou reeds ons ruimteskip wat ver genoeg kan reis sodat ons nuwe wêrelde kan ontdek. Al die tegniese kwessies is uitgesorteer. Al wat oorbly is:

Waar gaan ons heen?
Wie gaan saam?

Wel, ons sal nogal 'n baie goeie idee kry van hoe die destydse seevaarders moes voel toe hulle weggeseil het na nuwe onbekende wêrelde. Hulle was gedryf deur ekonomiese kwessies. Ons is ook. Ons sal die bestemming moet kies wat die minste gaan kos en die grootste potensiaal het vir winslewering - al is dit 'n immateriële (aan)wins dat ons 'n nuwe toeristebestemming gevind het. Ons moet dus soek vir sonnestelsels waar daar 'n groot potensiaal vir lewe (plante en diere) bestaan, maar wat relatief naby aan ons sonnestelsel geleë is. Ons wil ook nie te ver gaan nie, want niemand anders was al so ver nie, en ons wil nog ons pad huistoe kan vind.

Ek het al 'n paar mense in gedagte vir wie ek sal saamnooi op my eerste ruimterits.

Ek sal 'n natuurlike kommunikasie-/taalboffin benodig indien ons enige intelligente wesens raakloop, maar ook om vir my en ons mede-planeethoppers op ons tone te hou met spitsvondige woordekuns.

Ek sal sekerlik 'n gesoute geoloog saamneem, veral een met 'n bietjie kennis van die sterre.

Ek sal 'n paar ingenieurskennisse saamnooi om te help met instandhouding, probleemoplossing en interessante gesprekvoering.

Ons sal ook 'n mediese span benodig om seker te maak ons bly almal gesond. Dit sal seker 'n sielkundige insluit.

Daar is ook nog 'n paar ander kennisse wat ek sal saamnooi net omdat ek so baie van hulle hou. :)

Het ons iemand belangrik agtergelaat? Sal jy wil saamgaan? Hoe sal jy my oortuig as ons beperkte plek het?

Van Fiksie tot Wetenskap

2008-04-09T13:40:00.001+02:00

So, die wêreld is byna op sy kop omgekeer. Sekere van ons besef dit 'n bietjie beter as ander. En dan is daar ook die paar geseëndes wat nog in salige onbewustheid niks fout kan sien nie. Hierdie is egter nie nuut nie - dis 'n nalatingskap wat die mens al vir eeue met hom saambring. Soms raak dit nogal besonders moeilik om nog die goeie dinge in die lewe raak te sien. Dit is nie verbasend nie, want die menseplaag verorber alles rondom hom en los al minder oor vir werklike waardering.

Kan ek jou dalk interesseer in 'n droom?

'n Droom wat nie noodwendig so vreeslik verregaande is nie.

As jy op 'n helder aand opkyk na die knipogies in die hemelruim, wonder jy ook soms wat daar in die verte lê? Kom saam met my, dan gaan vind ons uit.

"Jy maak seker 'n grap!" hoor ek iemand sê. Natuurlik kan ons nog nie vandag al gaan nie, want ons kort nog 'n ruimteskippie wat so ver kan reis. Maar, intussen kan ek vir jou wys hoe naby ons al daaraan is om een te bou. En met die pad langs sal ek jou sommer ook vertel van 'n hele klompie ander feite wat die uiteindelike avontuur soveel meer interessant sal maak.

Nou wat nou? Wil ek dan wegvlug van hierdie stukkende planeet, net om 'n ander een te gaan verniel? Alles behalwe! Ons bron van vele inspirasie, die VSA se nasionale ruimteagentskap, NASA, het al baie kere gewys hoe vordering in ruimtetegnologie juis ook tot voordeel kan wees vir lewe hier op aarde (en uiteindelik ook op ander wêrelde). As jy volgende keer weer kom inloer sal jy dalk reeds 'n beter idee kan kry van hierdie konsep. Buitendien, planeet Aarde is tog my tuiste, my geboorteplek. Ek het ontstaan uit haar* stof. Ons is een en dieselfde. Hoe kan ek nie alles in my vermoë doen om haar te red nie?

[Hierdie is my eerste inskrywing van my eerste blog. Dit sal seker 'n rukkie neem om behoorlik aan die gang te kom, maar ek hoop iemand anders sal ook die avontuur geniet.]

* - 'n speelse verwysing na die gewilde konsep van "moeder natuur",of Gaia, uit die Griekse mitologie